ইটা বাণ্ডা

ইটা এলিজাবেথ বাণ্ডা ( Eta Elizabeth Banda; জন্ম: ১৯৪৯) ২০০৯ চনৰপৰা ২০১১ চনলৈকে মালাউইৰ এগৰাকী প্ৰাক্তন ৰাজনীতিবিদ। ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰাৰ পূৰ্বে তেওঁ স্বাস্থ্য পেছাদাৰী আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসক হিচাপে কাম কৰিছিল।

প্ৰাথমিক জীৱন

বাণ্ডাই মালাউইৰ নাৰ্চিং কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত কিছুদিন সেই বৃত্তিত কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ অধিক অধ্যয়ন কৰে, প্ৰথমে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত আৰু তাৰ পিছত আমেৰিকাত, য'ত তেওঁ বষ্টন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা কমিউনিটি হেল্থ নাৰ্চিঙত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। পিছলৈ তেওঁ মেৰিলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত নাৰ্চিং প্ৰশাসন, শিক্ষা আৰু নীতিৰ ক্ষেত্ৰত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে। মালাউইলৈ উভতি অহাৰ লগে লগে বাণ্ডা মালাউই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ লিলংৱেৰ কামুজু কলেজ অৱ নাৰ্চিংৰ অধ্যাপকৰ সদস্য হয়। তেওঁৰ গৱেষণাই মালাউই আৰু বহল দক্ষিণ আফ্ৰিকা অঞ্চলৰ স্বাস্থ্য নীতি পৰিকল্পনাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল আৰু তেওঁ আফ্ৰিকান জাৰ্নেল অৱ মিডৱাইফাৰীৰ সম্পাদকীয়মণ্ডলীত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। অৱশেষত তেওঁ কলেজখনৰ ডীন নিযুক্তি লাভ কৰে আৰু পিছলৈ ভাইচ-প্ৰিন্সিপাল আৰু প্ৰিন্সিপাল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।^১

ৰাজনীতি

২০০৯ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত বাণ্ডাই মালাউইৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়, তেওঁ ঙাটা বে দক্ষিণ সমষ্টিত ডেম'ক্ৰেটিক প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টি (ডিপিপি)ৰ হৈ থিয় দিয়ে।^২ ২০০৯ চনৰ জুন মাহত যেতিয়া ৰাষ্ট্ৰপতি বিংগু ৱা মুথাৰিকাই তেওঁৰ নতুন মন্ত্ৰীসভা গঠন কৰে, তেতিয়া তেওঁক বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।^৩ লিলিয়ান পেটেল আৰু জয়ছ বাণ্ডাৰ পিছত তেওঁ এই পদত অধিষ্ঠিত হোৱা তৃতীয়গৰাকী মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়।^৪ ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত বাণ্ডাই ৰাষ্ট্ৰপতি ৱা মুথাৰিকাক সমালোচনা কৰা কূটনৈতিক টেলিগ্ৰাম ফাদিল হোৱাৰ পিছত মালাউইত থকা যুক্তৰাজ্যৰ উচ্চায়ুক্ত ফাৰ্গাছ ক'ক্ৰেন-ডায়েটক দেশখনৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰে।^৫ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ জ্ঞাতসাৰে তেওঁৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল যদিও তেওঁ তেওঁক পূৰ্বৰ অনুমোদন দিছিল যেতিয়া তেওঁ এই মন্তব্য কৰিছিল যে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিক শাস্তিমুক্তভাৱে অপমান কৰাতকৈ বৈদেশিক মন্ত্ৰী পদৰপৰা পদত্যাগ কৰাটোহে ভাল।^৬ কিন্তু ২০১১ চনৰ আগষ্ট মাহত ৰাষ্ট্ৰপতি ৱা মুথাৰিকাই নিজৰ সমগ্ৰ মন্ত্ৰীসভাক বৰ্খাস্ত কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। পিছৰ মাহত ২০১১ চনৰ ৭ ছেপ্টেম্বৰত যেতিয়া ইয়াক পুনৰ গঠন কৰা হৈছিল, তেতিয়া বাণ্ডাক বাদ দিয়া হৈছিল। ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰৰপৰা বাণ্ডাই বিদেশত ব্ৰিটেইনত বাস কৰে য'ত তেওঁ এটা শিক্ষামূলক দাতব্য সংস্থাৰ সৈতে জ্যেষ্ঠ ভূমিকা পালন কৰে।^৭