উদ্ভিদৰ গঠন
১২ প্ৰবন্ধ
-
ফুল
ফুল হৈছে সপুষ্পক উদ্ভিদৰ (এনজিঅ’স্পাৰ্ম) বিশেষ প্ৰজনন অংগ, য’ত পৰাগসঞ্চাৰ আৰু নিষেচনৰ জৰিয়তে বীজ আৰু ফল গঠনৰ পথ মুকলি হয়। জৈৱিক ভূমিকা লগতে ফুলে প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, সংস্কৃতি, ধৰ্ম, ঔষধ আৰু খাদ্য-ব্যৱহাৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়।
-
পাত
পাত (Leaf) উদ্ভিদৰ অংগজ অংগ৷ কাণ্ডৰ গাঁঠিৰ পৰা এইবিলাক বহিৰ্জনিষ্ণুভাৱে উৎপন্ন হয়৷ এইবিলাক দেখাত সেউজীয়া আৰু চেপেটা হয়৷ কাণ্ড বা শাখা-প্ৰশাখাৰ গাঁঠিৰ পৰা বহিৰ্জনিষ্ণুভাৱে উৎপন্ন হোৱা বহল, চেপেটা, পাৰ্শ্বীয় অংগজ অংগটোক পাত বোলে৷ সাধাৰণতে পাত কাণ্ড বা শাখা-প্ৰশাখাৰ ওপৰত অগ্ৰোমুখভাৱে (acropetally)…
-
শিপা
শিপা সিৰ সম্বলিত (ভেছকুলাৰ) উদ্ভিদৰ এটা অংগ, যিবোৰ পৰিৱৰ্তন হৈ উদ্ভিদৰ বাবে আশ্ৰয় প্ৰদান কৰাত জড়িত হয় আৰু যাৰ দ্বাৰা উদ্ভিদৰ শৰীৰত পানী আৰু পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ গ্ৰহণ কৰা হয়, যাৰ ফলত উদ্ভিদবোৰৰ বৃদ্ধি আৰু বিকাশ ঘটে।
-
চুলি শিপা
চুলি শিপা বা শোষক শিপা হৈছে এপিডাৰ্মাল কোষৰ পৰা ওলোৱা, উদ্ভিদৰ শিপাৰ আগত থকা বিশেষ কোষ। ইহঁত এটা কোষৰ পাৰ্শ্বীয় সম্প্ৰসাৰণ আৰু শাখা-প্ৰশাখা খুব কমেইহে থাকে। পৰিপক্ক শিপাৰ অঞ্চলত পোৱা যায়।
-
হাৰ্টিগ জাল
হাৰ্টিগ নেট বা হাৰ্টিগ জাল হৈছে ভিতৰলৈ বৃদ্ধি পোৱা হাইফেৰ নেটৱৰ্ক, যি উদ্ভিদৰ গৃহস্থৰ শিপালৈকে বিস্তৃত হৈ শিপাৰ এপিডাৰ্মিছ আৰু এক্ট’মাইক’ৰাইজাল সহজীৱনত থকা উদ্ভিদৰ কৰ্টেক্সৰ কোষৰ মাজত সোমাই যায়।
-
কৰ্টেক্স (উদ্ভিদ বিজ্ঞান)
উদ্ভিদ বিজ্ঞানত কৰ্টেক্স হৈছে ভেছকুলাৰ উদ্ভিদৰ কাণ্ড বা শিপাৰ বাহিৰৰ স্তৰ, যিটো এপিডাৰ্মিছৰ তলত কিন্তু ভেছকুলাৰ বাণ্ডিলৰ বাহিৰত থাকে। কৰ্টেক্স বেছিভাগেই মাটিৰ কলা ব্যৱস্থাৰ বৃহৎ পাতল বেৰৰ পেৰেনকাইমা কোষেৰে গঠিত আৰু ইয়াত গাঁথনিগত পাৰ্থক্য কম বা একেবাৰেই দেখা নাযায়।
-
গুচ্ছিত শিপা
গুচ্ছিত শিপা বা থুপীয়া শিপা, যাক ইংৰাজীত প্ৰটিঅ’ইড শিপা বুলিও কোৱা হয়, উদ্ভিদৰ শিপা যিয়ে ওচৰাওচৰিকৈ থকা চুটি পাৰ্শ্বীয় শিপাৰ থুপ গঠন কৰে। পাতৰ আৱৰ্জনাবোৰৰ ঠিক তলত দুইৰ পৰা পাঁচ চেণ্টিমিটাৰ ডাঠ দলিচা গঠন কৰিব পাৰে।
-
চামিয়ানা শিপা
চামিয়ানা শিপা বা কেন’পি শিপা, যাক বৃক্ষৰ শিপা বুলিও কোৱা হয়, গছৰ ডালৰ পৰা এপিফাইটিক মেটৰ তলত গজা এক প্ৰকাৰৰ শিপা। এই আকস্মিক শিপাবোৰ আৰ্দ্ৰ, ক’লা, পুষ্টিকৰ পৰিস্থিতিৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গঠন হয় যিবোৰ “চালিৰ মাটি”ত পোৱা যায়।
-
শিপাৰ টুপি
শিপাৰ টুপি (কেলিপ্ট্ৰা বুলিও কোৱা হয়) হৈছে এটা সৰু কিন্তু বহু কাম কৰা অংগ যিয়ে প্ৰতিটো বৰ্ধিত উদ্ভিদৰ শিপাৰ একেবাৰে আগটো ঢাকি ৰাখে। ই সূক্ষ্ম এপিকেল মেৰিষ্টেমটোক যান্ত্ৰিক ক্ষতিৰপৰা ৰক্ষা কৰে, মাটিৰ মাজেৰে শিপাৰ গতি তৈলাক্ত কৰে আৰু শিপাৰ সামগ্ৰিক বৃদ্ধিৰ দিশ নিৰ্দেশনা দিয়া বিশেষ মাধ্যাকৰ্ষণ…
-
ক’লা নহৰু
ক’লা নহৰু (Black garlic) হৈছে এবিধ বুঢ়া নহৰু যাৰ ৰং গভীৰ বাদামী-ক’লা। ই পূব এছিয়াৰ মূলৰ। ইয়াক (এলিয়াম চেটিভাম) কেইবা সপ্তাহ উষ্ণ, আৰ্দ্ৰ, নিয়ন্ত্ৰিত পৰিৱেশত ক'লা নহৰু প্ৰস্তুত কৰা হয় – ই এক মেইলাৰ্ড প্ৰক্ৰিয়া যিয়ে ক’লা নহৰু উৎপন্ন কৰে আৰু যাৰ টেঙা সোৱাদ সাধাৰণ নহৰুৰ পৰা পৃথক।
-
চিৰা (উদ্ভিদ)
চিৰা হৈছে ঘেঁহু বা মাকৈৰ দৰে শস্যজাতীয় উদ্ভিদৰ কাণ্ডৰ দানাযুক্ত আগ অংশ। ইয়াৰ দ্বাৰা "কিছুমান পাতৰ এটা বিশিষ্ট লোব" বুলিও ক'ব পাৰি। চিৰাটো এটা ডাল, ই এটা কেন্দ্ৰীয় ঠাৰিৰে গঠিত যাৰ ওপৰত টানকৈ খাপ খাই থকা শাৰী শাৰী ফুল গজে। এইবিলাক বিকশিত হৈ খাব পৰা বীজ থকা ফললৈ পৰিণত হয়।
-
ডাল
ডাল, যাক উদ্ভিদ বিজ্ঞানত ৰেমুছ বুলিও কোৱা হয়, এটা কাণ্ডৰ পৰা ওলোৱা আন এটা কাণ্ড, বা পাতৰ সিৰাৰ দৰে গঠনত সৰু সৰু শিৰাত বিভক্ত হৈ গজি উঠা কাণ্ড।
