স্কিল ইণ্ডিয়া

স্কিল ইণ্ডিয়া (Skill India) হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ এক ৰাষ্ট্ৰীয় অভিযান, যাৰ উদ্দেশ্য দেশৰ যুৱ সমাজক বিভিন্ন ব্যৱসায়িক, কাৰিকৰী আৰু উদ্যোগমূলক দক্ষতাৰে প্ৰশিক্ষিত কৰি কৰ্মসংস্থান আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীলতা বৃদ্ধি কৰা। ২০১৫ চনৰ ১৫ জুলাইত ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে এই অভিযানৰ শুভাৰম্ভ কৰে।^১ এই কাৰ্যসূচী দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যমিতা মন্ত্ৰালয় (দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যমিতা মন্ত্ৰালয়)-ৰ অধীনত পৰিচালিত হয়।

ইতিহাস

ভাৰতৰ বৃহৎ যুৱ জনসংখ্যাক উৎপাদনশীল মানৱ সম্পদলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ২০১৫ চনত স্কিল ইণ্ডিয়া অভিযান আৰম্ভ কৰা হয়।^২ এই অভিযানৰ জৰিয়তে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰি দেশৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশত সহায় কৰাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম (National Skill Development Corporation বা NSDC)-এ এই অভিযান ৰূপায়ণত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।^৩

উদ্দেশ্য

স্কিল ইণ্ডিয়া অভিযানৰ মুখ্য উদ্দেশ্যসমূহ হ'ল—

• দেশৰ যুৱ সমাজক চাকৰি-উপযোগী দক্ষতা প্ৰদান কৰা।
• শিল্পখণ্ডৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি প্ৰশিক্ষিত মানৱ সম্পদ গঢ়ি তোলা।
• উদ্যোগিতা আৰু আত্মনিয়োগক উৎসাহিত কৰা।
• দক্ষ ভাৰত (Skilled India) গঢ়ি তোলা।
• কৰ্মসংস্থানৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰা।
• আধুনিক প্ৰযুক্তি আৰু কাৰিকৰী জ্ঞানৰ বিকাশ সাধন কৰা।

মুখ্য কাৰ্যসূচী

স্কিল ইণ্ডিয়াৰ অধীনত বিভিন্ন আঁচনি আৰু কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য—

প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনা (PMKVY)

এই আঁচনিৰ জৰিয়তে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত বিনামূলীয়া দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ আৰু প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা হয়।^৪

ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ মিছন

দেশজুৰি দক্ষতা উন্নয়ন কাৰ্যসূচীসমূহৰ সমন্বয় সাধন আৰু দক্ষ মানৱ সম্পদ গঢ়ি তোলাৰ উদ্দেশ্যে এই মিছন আৰম্ভ কৰা হয়।

স্কিল লোন আঁচনি

দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণৰ বাবে শিক্ষাৰ্থীসকলক ঋণ প্ৰদান কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।

এপ্ৰেণ্টিছশ্বিপ প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী

শিল্প আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ব্যৱহাৰিক প্ৰশিক্ষণৰ সুযোগ প্ৰদান কৰি শিক্ষাৰ্থীসকলক কৰ্মজীৱনৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা হয়।

ই-স্কিল ইণ্ডিয়া

ডিজিটেল মাধ্যমৰ অৰ্থাৎ স্কিল ইণ্ডিয়া এপ আৰু ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে অনলাইন প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাৰ সুবিধা আগবঢ়োৱাৰ লগতে এখন প্ৰমাণপত্ৰও প্ৰদান কৰা হয়।^৫

গুৰুত্ব

স্কিল ইণ্ডিয়া অভিযানে ভাৰতৰ যুৱ সমাজৰ নিয়োগযোগ্যতা বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে উদ্যোগ সৃষ্টি, উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি আৰু অৰ্থনৈতিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। এই অভিযান আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰতো সহায়ক বুলি বিবেচিত হয়।

অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক প্ৰভাৱ

স্কিল ইণ্ডিয়া অভিযানে দেশৰ যুৱ সমাজৰ নিয়োগযোগ্যতা বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিছে। ইয়াৰ ফলত উদ্যোগসমূহে প্ৰয়োজনীয় দক্ষতাসম্পন্ন কৰ্মী লাভ কৰিছে আৰু বহু যুৱকে আত্মনিয়োগ আৰু ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ স্থাপন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। এই অভিযান "মে'ক ইন ইণ্ডিয়া", "ডিজিটেল ইণ্ডিয়া" আৰু "আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত" কাৰ্যসূচীৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত।

সাফল্য

স্কিল ইণ্ডিয়া অভিযানৰ জৰিয়তে লাখ লাখ যুৱক-যুৱতীয়ে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছে। বহু শিক্ষাৰ্থীয়ে উদ্যোগ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ লগতে চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডত কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰৰ ফলত দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ লোকসকলেও অনলাইন প্ৰশিক্ষণৰ সুবিধা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা

দক্ষতা উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰত চৰকাৰে বিভিন্ন দেশ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ সৈতে সহযোগিতা স্থাপন কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে বিশ্বমানৰ প্ৰশিক্ষণ ব্যৱস্থা, নতুন প্ৰযুক্তি আৰু উন্নত পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধা লাভ কৰা হৈছে। এই সহযোগিতাই ভাৰতীয় যুৱ সমাজক বিশ্ববজাৰত অধিক প্ৰতিযোগিতামূলক কৰি তুলিবলৈ সহায় কৰিছে।

বঁটা আৰু স্বীকৃতি

স্কিল ইণ্ডিয়া অভিযানৰ অধীনত প্ৰশিক্ষিত প্ৰতিযোগীসকলে বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি সফলতা অৰ্জন কৰিছে। বিশ্ব দক্ষতা প্ৰতিযোগিতা (WorldSkills Competition)-ত ভাৰতৰ অংশগ্ৰহণ আৰু পদক লাভে দেশৰ দক্ষতা উন্নয়ন ব্যৱস্থাৰ অগ্ৰগতিক প্ৰতিফলিত কৰে।

আৰু চাওক

• ডিজিটেল ইণ্ডিয়া
• মে'ক ইন ইণ্ডিয়া
• আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত
• প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনা