সান্দিপনি

সন্দিপনি (সংস্কৃত ভাষা: सान्दीपनि), কেতিয়াবা সান্দীপানী বুলিও অনুবাদ কৰা হয়, হিন্দু ধৰ্মত কৃষ্ণ আৰু বলোৰামৰ গুৰু। তেওঁ সকলো বেদ, চিত্ৰকলা, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, গন্ধৰ্ব বেদ, চিকিৎসা, হাতী আৰু ঘোঁৰাৰ প্ৰশিক্ষণ, ধনুৰ্বিদ্যা আদিৰ বিষয়ে তেওঁলোকক শিক্ষিত কৰা বুলি ধৰা হয়।^১

কিম্বদন্তি

ভাগৱত পুৰাণত সান্দিপনি সম্পৰ্কে তলত দিয়া কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰা হৈছে: সান্দিপনিৰ বাসগৃহত ছাত্ৰ হিচাপে থকাৰ সময়ত কৃষ্ণ আৰু বলোৰাম ভাতৃদ্বয়ে আৰু তেওঁলোকৰ বন্ধু সুদামাই প্ৰতিটো পাঠ আয়ত্ত কৰিছিল যদিও প্ৰতিটো পাঠতে মাত্ৰ এবাৰহে নিৰ্দেশনা দিয়া হৈছিল। দ্ৰুতগতিত পঢ়া-শুনা সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ লগে লগে তেওঁলোকে গুৰুজনক গুৰুজনাৰ নিজৰ পছন্দৰ দক্ষিণা (নিজৰ গুৰুৰ বাবে এক প্ৰকাৰৰ সন্মানীয় ধন) বিচাৰিবলৈ ক’লে। সান্দিপনিয়ে প্ৰভাসত সাগৰত নিৰুদ্দেশ হোৱা তেওঁৰ সন্তানক পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে অনুৰোধ জনায়। ভাতৃদ্বয়ে প্ৰভাসলৈ যাত্ৰা কৰি দেখিলে যে পুত্ৰক শংখাসুৰ (সাক্ষৰ অৰ্থত ‘শংখ দানৱ’) নামৰ এটা সত্তাই কাঢ়ি লৈ গৈছে। কৃষ্ণই তেওঁৰ পুত্ৰক উদ্ধাৰ কৰিলে আৰু তেওঁলোকে তেওঁক নিজৰ গুৰুৰ ওচৰলৈ ঘূৰাই দিলে।^২

হৰিবংশ পুৰাণত কৃষ্ণই জানিব পাৰিলে যে সান্দিপনিৰ পুত্ৰক পঞ্চজন নামৰ অসুৰে গিলি পেলাইছে, আৰু তেওঁৰ বিনাশ হৈছে। কৃষ্ণ আৰু তেওঁৰ ভাতৃয়ে যমলোকলৈ গৈ যমক তেওঁৰ গুৰু পুত্ৰক পুনৰ জীৱিত কৰিবলৈ কৈছিল আৰু সফলতা লাভ কৰিছিল:^৩

তাৰ পিছত তেওঁ যমৰ বাসস্থানৰ পৰা বহুদিনৰ পৰা হেৰাই যোৱা তেওঁৰ গুৰুৰ পুত্ৰক আনিলে। অতুলনীয় শক্তিৰ কৃষ্ণৰ শক্তিৰে বহু আগতেই মৃত সন্দিপানিৰ পুত্ৰ নিজৰ দেহৰ ৰূপত ঘূৰি আহিল। কোনোৱে ভাবিব নোৱাৰা বা কৰিব নোৱাৰা এই অতি আচৰিত কৃতিত্বটো দেখি সকলো জীৱ আচৰিত হৈ পৰিল। গুৰুৰ পুত্ৰ দি পঞ্চজন্য আৰু বিবিধ বহুমূলীয়া মণি লৈ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ প্ৰভু মাধৱ উভতি আহিল। — হৰিৱংশ, ২য় পুথি, ৩৩ অধ্যায়