শনিবাৰৰ মাতৃসকল

শনিবাৰৰ মাতৃসকল তুৰস্কৰ ইস্তানবুলৰ গালাটাছাৰাইত প্ৰতি শনিবাৰে দুপৰীয়া আধা ঘণ্টা সময় ধৰি গোট খায় আৰু প্ৰথম অৱস্থাত নিৰুদ্দেশ হোৱা আত্মীয়ৰ বিষয়ে স্পষ্টীকৰণ বিচাৰে।^১ মূলতঃ ই ভুক্তভোগীৰ মাতৃৰে গঠিত আৰু নাগৰিক অবাধ্যতাৰ আৰ্হি হিচাপে বিখ্যাত,^২৩ তেওঁলোকে ১৯৮০ চনৰ সামৰিক অভ্যুত্থানৰ যুগত আৰু ১৯৯০ চনৰ অ'এইচএএলৰ যুগত তুৰস্কত গভীৰ ৰাষ্ট্ৰই বলপূৰ্বকভাৱে নিৰুদ্দেশ কৰা আৰু ৰাজনৈতিক হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰতিবাদৰ পদ্ধতি হিচাপে নীৰৱ ধৰ্ণাৰ সৈতে সাম্প্ৰদায়িক সতৰ্কতাৰ সংমিশ্ৰণ ঘটায়। ১৯৯৫ চনত এই গোটটো আৰম্ভ হৈছিল। আৰক্ষীৰ হিংসা আৰু বিচাৰকে ধৰি ৰাজ্য কৰ্তৃপক্ষৰপৰা দমনৰ সম্মুখীন হৈছে, শেহতীয়াকৈ ২০২০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত।

ইতিহাস

মানৱ অধিকাৰ সংস্থাৰ মতে, ১৯৯২ চনৰপৰা ১৯৯৬ চনৰ ভিতৰত তুৰস্কৰ পূব অংশত ৰাষ্ট্ৰৰদ্বাৰা ৭৯২টা বলপূৰ্বকভাৱে নিৰুদ্দেশ আৰু হত্যাৰ বাতৰি পোৱা গৈছে, আৰু বহুতো নিৰুদ্দেশ হোৱা লোকৰ খবৰ পোৱা নাই।^৪৫ (লগতে এইটোও চাওক,অহাল(OHAL)।

প্লাজা ডি মেয়’ৰ মাতৃসকলৰদ্বাৰা প্ৰভাৱিত হোৱা বুলি কোৱা হয়,^৬ তেওঁলোকৰ প্ৰথম ধৰ্ণা ১৯৯৫ চনৰ ২৭ মে’ত হৈছিল।^৩৬ প্ৰায় প্ৰতি সপ্তাহত হিংস্ৰ আৰক্ষীৰ আক্ৰমণৰ সম্মুখীন হোৱাৰ পিছত,^৭৮৯ ১৯৯৯ চনৰ ১৩ মাৰ্চত আৰক্ষীৰ বিশেষভাৱে কঠোৰ ধাৰাবাহিক আক্ৰমণ আৰু তাৰ ফলত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ পোৱা আঘাতৰ পিছত তেওঁলোকে নিজৰ প্ৰতিবাদ বন্ধ কৰিবলৈ বাধ্য হয়।^১১০ ২০০৯ চনৰ ৩১ জানুৱাৰীত তেওঁলোকে পুনৰ প্ৰতিবাদ আৰম্ভ কৰে। বৰ্তমান প্ৰায় ৩০ জন লোকেৰে^১ আৰম্ভ হোৱা গোটটোত হাজাৰ হাজাৰ অংশগ্ৰহণকাৰী আছে। ২০১৮ চনৰ ২৫ আগষ্টত তুৰ্কী কৰ্তৃপক্ষই ঘোষণা কৰে যে গৱৰ্ণৰশ্বিপে এই সমাৱেশ অনুষ্ঠানত অনিৰ্দিষ্টকাললৈ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছে। এই ঘোষণাৰ পিছত তেওঁলোকৰ ৭০০সংখ্যক শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদত শনিবাৰৰ মাতৃসকলে আৰক্ষীৰ হিংসাৰ সম্মুখীন হয় আৰু অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ কেইবাজনোক আটক কৰা হয়।^১১ ২০২০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত এজন অভিযুক্তই প্ৰতিবাদকাৰীক "অবৈধ সভা" অনুষ্ঠিত কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ বাবে তিনি বছৰ পৰ্যন্ত কাৰাদণ্ডৰ দাবী জনায়।^১২

গোটটোৰ মূল দাবীসমূহ হ’ল-

• তুৰস্কত ৰাষ্ট্ৰৰ পৃষ্ঠপোষকতাত হোৱা হিংসা, সামৰিকীকৰণ আৰু সামৰিকতাবাদৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰা।^৬
• ৰাষ্ট্ৰৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰাজনৈতিক হত্যাকাণ্ডসমূহ পোহৰলৈ আনিবলৈ ৰাজ্যিক নথি-পত্ৰৰ আৰ্কাইভসমূহ ৰাজহুৱা পৰ্যালোচনাৰ বাবে মুকলি কৰা।^১৩১৪
• ৰাজনৈতিক হত্যা আৰু বলপূৰ্বক নিৰুদ্দেশৰ সীমাবদ্ধতা আঁতৰাবলৈ তুৰ্কীৰ দণ্ডবিধিৰ পৰিৱৰ্তন কৰা।^১৩১৪
• তুৰস্কই বলপূৰ্বকভাৱে নিৰুদ্দেশৰপৰা সকলো ব্যক্তিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰা।^১৩১৪

প্ৰধানমন্ত্ৰী এৰদোগানৰ সৈতে বৈঠক

২০১১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত প্ৰধানমন্ত্ৰী ৰেচেপ টাইপ এৰদোগানে ইস্তানবুলত থকা তেওঁৰ কাৰ্যালয়লৈ শনিবাৰৰ মাতৃসকলক নিমন্ত্ৰণ কৰি মাতৃসকলৰ অনুৰোধ শুনিছিল। এৰদোগানে কয় যে চৰকাৰ হিচাপে তেওঁ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ দুখ-কষ্ট লাঘৱ কৰিবলৈ সকলো কৰিব, কিন্তু ৩০ বছৰৰ ওপৰৰ ক্ষেত্ৰত ফলাফল লাভ কৰাটো সহজ নহ’ব বুলিও উল্লেখ কৰে। তেওঁ অৱশ্যে লক্ষ্য কৰিছিল যে এইটো অজুহাত হ'ব নোৱাৰে আৰু ইতিবাচক ফলাফল লাভৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰচেষ্টা চলোৱা হ'ব।^১৫

এৰদোগান চৰকাৰে নিষিদ্ধ কৰে

শনিবাৰৰ ৭০০সংখ্যক ভিজিলৰ পূৰ্বে এৰদোগান চৰকাৰে এম্নেষ্টী ইণ্টাৰনেশ্যনেল, হিউমেন ৰাইটছ ৱাচ আৰু ফ্ৰণ্ট লাইন ডিফেণ্ডাৰসকলে এক যৌথ বিবৃতিত “তুৰস্কত নাগৰিক সমাজ, মানৱ অধিকাৰ ৰক্ষাকাৰী আৰু শান্তিপূৰ্ণভাৱে নিজৰ মতানৈক্য প্ৰকাশ কৰাসকলৰ ওপৰত অদম্য দমন” বুলি কোৱাৰ অংশ হিচাপে শনিবাৰৰ মাতৃসকলক নিষিদ্ধ কৰিছিল। সেইদিনা গোট খোৱাৰ পিছত শনিবাৰৰ মাতৃসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ’ল। ২০২১ চনৰ ২৫ মাৰ্চত ইস্তানবুলত তেওঁলোকৰ বিচাৰ আৰম্ভ হয়।^১৬