মহান চাইৰাচ

মহান চাইৰাছ (کوروش بزرگ Kūrosh-e Bozorg, Κῦρος ὁ Μέγας Kŷros ho Mégas; খ্ৰীঃ পূৰ্ব ৬০০ বা ৫৭৬ – খ্ৰীঃ পূৰ্ব ৫৩০) আছিল আকেমেনিদ সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাতা, যিয়ে ইতিহাসত প্ৰথম বৃহৎ পাৰ্ছিয়ান সাম্ৰাজ্য গঠন কৰিছিল। তেওঁক সাধাৰণতে "মানৱাধিকাৰৰ প্ৰথম চেম্পিয়ন" বুলি গণ্য কৰা হয়।^১

জীৱন আৰু উত্থান

চাইৰাছৰ জন্ম খ্ৰীঃ পূৰ্ব ৬০০ বা ৫৭৬ চনৰ পৰা আৰম্ভ হোৱাৰ অনুমান কৰা হয়। তেওঁৰ পিতৃ আছিল আনশানৰ ৰাজা কঁবিজেস I আৰু মাতৃ আছিল মিডিয়ান ৰাজবংশৰ সদস্য। তেওঁ প্ৰথমে আনশানৰ ৰাজা আছিল, পাছত মিডিয়া, লিডিয়া, আৰু বাবিলন সাম্ৰাজ্য দখল কৰি এক বৃহৎ সাম্ৰাজ্য গঢ়ি তোলে।^২

সাম্ৰাজ্য আৰু নীতি

চাইৰাছৰ নেতৃত্বত আকেমেনিদ সাম্ৰাজ্য এচিয়া, আফ্ৰিকা আৰু ইউৰোপৰ এক বৃহৎ অঞ্চললৈ বিস্তাৰ লাভ কৰে। তেওঁ নিজৰ ৰাজ্যত থকা বিভিন্ন জাতি, ধৰ্ম আৰু ভাষাৰ মানুহক সন্মান আৰু স্বাধীনতা দিছিল। বাবিলন বিজয় কৰাৰ পিছত তেওঁ ইহুদীক স্বাধীনতা আৰু মাতৃভূমিলৈ ঘূৰি যাবলৈ অনুমতি দিয়ে, যিটো "Cyrus Cylinder"ত লিপিবদ্ধ আছে। এই Cylinder কেইবাজনো বিশেষজ্ঞৰ মতে বিশ্বৰ প্ৰথমটো "মানৱ অধিকাৰ দলিল" হিচাপে গণ্য কৰা হয়।^৩

মৃত্যু

চাইৰাছৰ মৃত্যু খ্ৰীঃ পূৰ্ব ৫৩০ চনত হৈছিল। কিছু উৎস মতে তেওঁ মধ্য এছিয়াৰ যুদ্ধত নিহত হৈছিল। তেওঁৰ সমাধি ইৰানৰ পাছাৰগাদত অৱস্থিত, যাক এতিয়া UNESCO বিশ্ব ঐতিহ্য স্থলিও হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।^৪

ঐতিহাসিক প্ৰভাৱ

চাইৰাছৰ উদাৰ নীতি, সাম্ৰাজ্যিক দৃষ্টি আৰু ন্যায়মূলক শাসনে আধুনিক সময়লৈও অনুপ্ৰেৰণা যোগাইছে। আলেকজেণ্ডাৰ মহানে চাইৰাছৰ সমাধিত প্ৰণাম জনাইছিল আৰু তেওঁক “শাসকৰ আদৰ্শ” বুলি অভিহিত কৰিছিল।^২