বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী (Prime Minister of Bangladesh), আনুষ্ঠানিকভাৱে বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰূপে বাংলাদেশৰ প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া।
প্ৰধান মন্ত্ৰী আৰু কেবিনেট তেওঁলোকৰ নীতি আৰু কাৰ্যকলাপৰ বাবে সংসদ, তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক দল আৰু অৱশেষত ভোটাৰসকলৰ ওচৰত দায়বদ্ধ। প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ নিযুক্তি বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ দ্বাৰা হয়।
১৯৭৫, ১৯৮২-৮৬ আৰু ১৯৯০-৯১ চনত সামৰিক বাহিনীয়ে সামৰিক আইন প্ৰয়োগ কৰাৰ বাবে এই পদটো গ্ৰহণ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত, ৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰৰ নেতৃত্বই সামৰিক বাহিনীৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল আৰু ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যকৰী ক্ষমতা আছিল। ১৯৯৬ চনৰ পৰা ২০০৮ চনলৈ বাংলাদেশ গণৰাজ্যৰ কেৰেটকাৰ চৰকাৰৰ মুখ্য পৰামৰ্শদাতাই সংবিধান অনুসৰি এখন নিৰ্বাচিত চৰকাৰৰ পৰা আন এখন নিৰ্বাচিত চৰকাৰলৈ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ত ৯০ দিনৰ বাবে চৰকাৰৰ মুৰব্বী হিচাপে ক্ষমতা পালন কৰিছিল। মুখ্য পৰামৰ্শদাতাই ১০জন পৰামৰ্শদাতাৰ দ্বাৰা গঠিত পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ নেতৃত্ব দিছিল। নিৰ্বাচিত চৰকাৰৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সমান ক্ষমতা থকা বাবে তেওঁৰ কাৰ্যকৰী ক্ষমতা কিছুমান সাংবিধানিক সীমাবদ্ধতাৰ সৈতে সীমাবদ্ধ আছিল। ২০১১ চনত সংবিধানৰ ১৫তম সংশোধনীৰ দ্বাৰা এই ব্যৱস্থা বাতিল কৰা হয়, যাতে ভৱিষ্যতে যিকোনো সাধাৰণ নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা যায়।
| # | Amtszeit | Name | Partei | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 11. April 1971 – 12. Januar 1972 | Tajuddin Ahmad | Awami-Liga | |
| 2 | 12. Januar 1972 – 26. Januar 1975 | Mujibur Rahman | Awami-Liga | |
| 3 | 26. Januar 1975 – 15. August 1975 | Muhammad Mansur Ali | Awami-Liga | |
| 4 | 15. August 1975 – 6. November 1975 | Khondakar Mostaq Ahmad | Awami-Liga | |
| 5 | 6. November 1975 – 21. April 1977 | Abu Sadat Mohammad Sayem | Bangladesh Nationalist Party | |
| 6 | 21. April 1977 – 29. Juni 1978 | জিয়াউৰ ৰহমান | Bangladesh Nationalist Party | |
| 7 | 29. Juni 1978 – 12. März 1979 | Mashiur Rahman | Bangladesh Nationalist Party | |
| 8 | 12. März 1979 – 15. April 1979 | জিয়াউৰ ৰহমান | Bangladesh Nationalist Party | |
| 9 | 15. April 1979 – 24. März 1982 | Azizur Rahman | Bangladesh Nationalist Party | |
| 10 | 24. März 1982 – 27. März 1982 | Hossain Mohammad Ershad | Jatiya Party | |
| 11 | 27. März 1982 – 11. Dezember 1983 | Abul Fazal Mohammad Ahsanuddin Choudhury | Jatiya Party | |
| 12 | 11. Dezember 1983 – 30. März 1984 | Hossain Mohammad Ershad' | Jatiya Party | |
| 13 | 30. März 1984 – 9. Juli 1986 | Ataur Rahman Khan | Jatiya Party | |
| 14 | 9. Juli 1986 – 27. März 1988 | Mizanur Rahman Chowdhury | Jatiya Party | |
| 15 | 27. März 1988 – 12. August 1989 | Moudud Ahmed | Jatiya Party | |
| 16 | 12. August 1989 – 6. Dezember 1990 | Kazi Zafar Ahmed | Jatiya Party | |
| 17 | 6. Dezember 1990 – 20. März 1991 | Shahabuddin Ahmed | parteiungebunden | |
| 18 | 20. März 1991 – 30. März 1996 | খালেদা জিয়া | Bangladesh Nationalist Party | |
| 19 | 30. März 1996 – 23. Juni 1996 | Habibur Rahman | parteiungebunden | |
| 20 | 23. Juni 1996 – 15. Juli 2001 | Hasina Wajed | Awami-Liga | |
| 21 | 15. Juli 2001 – 10. Oktober 2001 | Latifur Rahman | parteiungebunden | |
| 22 | 10. Oktober 2001 – 29. Oktober 2006 | খালেদা জিয়া (2. Mal) | Bangladesh Nationalist Party | |
| 23 | 29. Oktober 2006 – 11. Januar 2007 | Iajuddin Ahmed | parteiungebunden | |
| 24 | 11. Januar 2007 – 12. Januar 2007 | Fazlul Haque | parteiungebunden | |
| 25 | 12. Januar 2007 – 9. Januar 2009 | Fakhruddin Ahmed | parteiungebunden | |
| 26 | 9. Januar 2009 – 5. August 2024 | Hasina Wajed (2. Mal) | Awami-Liga | |
| 27 | 8 August 2024 – 17 February 2026 | Muhammed Yunus | parteiungebunden | |
| 28 | 17 February 2026 - Present | Tareque Rahman | Bangladesh Nationalist Party (BNP) |
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৬৩৪৯০৯ (১১ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৬)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।