ট্ৰেন্সফ'বিয়া

ট্ৰেন্সফʼবিয়া (Transphobia) হৈছে ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ প্ৰতি নেতিবাচক মনোভাৱ, অনুভূতি, বা কাৰ্য। ট্ৰেন্সফ'বিয়াৰ ভিতৰত সামাজিক লিংগ ভূমিকা অনুকূল নোহোৱা লোকৰ প্ৰতি ভয়, বিদ্বেষ, ঘৃণা, হিংসা বা খং অন্তৰ্ভুক্ত হ'ব পাৰে।^১২ ট্ৰেন্সফʼবিয়া হৈছে এক প্ৰকাৰৰ কুসংস্কাৰ আৰু বৈষম্য, যি বৰ্ণবাদ, যৌনতা, বা সক্ষমতাৰ প্ৰতি থকা বৈষম্যতাৰ দৰে কুসংস্কাৰ,^৩ আৰু ই হোমোফোবিয়াৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে সম্পৰ্কিত। ^৪৫ ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ হোৱা ৰঙিন চালৰ লোকসকলে অতিৰিক্ত বৈষম্যৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে যি ট্ৰেন্সফʼবিয়া আৰু বৰ্ণবাদৰ এক সৰল সংমিশ্ৰণ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি।^৬ ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ যুৱক-যুৱতীসকলে প্ৰায়ে পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ পৰা উৎপীড়ন, যৌন নিৰ্যাতন, আৰু হিংসাৰ সংমিশ্ৰণ অনুভৱ কৰে।^৭ তেওঁলোকক তেওঁলোকৰ সহকৰ্মীসকলৰ তুলনাত পালক কল্যাণমূলক কাৰ্যসূচীত অসামঞ্জস্যপূৰ্ণভাৱে প্ৰদান কৰা হয়।^৮ প্ৰাপ্তবয়স্ক ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লোকসকলে নিয়মীয়াকৈ তেওঁলোকৰ দৈনন্দিন জীৱনত যৌন হিংসা, আৰক্ষীৰ হিংসা, ৰাজহুৱা উপহাস বা অন্যান্য ধৰণৰ হিংসা আৰু হাৰাশাস্তিৰ সন্মুখীন হয়।^৯ এই সমস্যাবোৰৰ ফলত বহুতো ট্ৰেন্স লোকে ৰাজহুৱাভাৱে অসুৰক্ষিত অনুভৱ কৰে। অন্যান্য বিষয়বোৰৰ ভিতৰত আছে স্বাস্থ্যসেৱাৰ বৈষম্য, কৰ্মস্থানৰ বৈষম্য বা এলজিবিটি-অধিকাৰ আইনৰ বিৰোধিতা কৰা ৰক্ষণশীল ৰাজনৈতিক বা ধৰ্মীয় গোটৰ দ্বাৰা আৱদ্ধ অনুভৱ।^১০ বৈষম্য আৰু হিংসা কেতিয়াবা এলজিবিটি সম্প্ৰদায়ৰ লোক^১১বা নাৰীবাদী আন্দোলনৰ পৰা উদ্ভৱ হয়। হিংসা আৰু অন্যান্য ভাবুকিৰ আশংকা বৃদ্ধিৰ লগতে ট্ৰেন্সফ’বিয়াৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা মানসিক চাপে মানসিক স্বাস্থ্যৰ নেতিবাচক ফলাফলৰ সৃষ্টি কৰে আৰু ড্ৰাগছ সেৱনৰ বিকাৰ, ঘৰৰ পৰা পলায়ন (নাবালকৰ) আৰু আত্মহত্যাৰ দৰে ঘটনাৰো সৃষ্টি কৰে। পশ্চিমীয়া বিশ্বৰ বহু অংশত ১৯৯০ চনৰ পৰাই বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া আৰু জীৱনৰ সকলো দিশতে সম সুযোগৰ সমৰ্থন কৰা নীতি ক্ৰমান্বয়ে স্থাপন কৰা হৈছে। কিছুমান উন্নয়নশীল দেশতো এই ধাৰাটোৱে গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ উপৰিও অগতানুগতিক লিংগ পৰিচয়ৰ সামাজিক গ্ৰহণযোগ্যতা বৃদ্ধিৰ বাবে এলজিবিটি সম্প্ৰদায় সম্পৰ্কীয় অভিযান বিশ্বজুৰি বিয়পি পৰিছে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ "ষ্টপ দা ষ্টিগ্মা" বা "কলংক বন্ধ কৰক" অভিযান তেনে এটা উদাহৰণ।^১২ কিন্তু ২০২১ চনৰ পৰা ট্ৰেন্সফ’বিক হিংসা বৃদ্ধি পাইছে,^১৩ ইয়াৰ লগে লগে আমেৰিকা আৰু অন্যান্য দেশৰ বহু ঠাইত ট্ৰেন্স বিৰোধী বৈষম্যমূলক আইন প্ৰণয়ন কৰা হৈছে।^১৪১৫ সাহিত্যত ট্ৰেন্সফ’বিয়াৰ বাবে বিভিন্ন সংজ্ঞা দিয়া হৈছে। লম্বাৰ্ডিয়ে (২০০৯) সংজ্ঞায়িত কৰিছে ট্ৰেন্সফ'বিয়াক নন-নৰ্মেটিভ বা অনানুক্ৰমিক প্ৰকাশ কৰাসকলৰ প্ৰতি অস্বস্তি বা বিতৃষ্ণা অনুভৱ।^১৬

ব্যুৎপত্তি আৰু ব্যৱহাৰ

ট্ৰেন্সফোবিয়া শব্দটো হোমোফোবিয়া শব্দটোৰ আৰ্হিত এটা ধ্ৰুপদী যৌগ। প্ৰথম উপাদানটো হৈছে ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰৰ পৰা নৱ-ধ্ৰুপদী উপসৰ্গ ট্ৰেন্স- (মূলঅৰ্থ হৈছে "দূৰৈতে, বাহিৰত"), আৰু দ্বিতীয় উপাদান -ফোবিয়া প্ৰাচীন গ্ৰীক φόβος (phóbos) "ভয়"ৰ পৰা আহে। লেচবোফʼবিয়া, বাইফোবিয়া আৰু হোমোফʼবিয়াৰ আৰ্হিৰে ট্ৰেন্সফোবিয়া হৈছে ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ সকলৰ প্ৰতি অসহিষ্ণুতা আৰু বৈষম্য প্ৰদৰ্শন কৰা শব্দ। মনোবিজ্ঞানত ব্যৱহাৰ হোৱা ফʼবিয়াৰ দৰে ট্ৰেন্সফʼবিয়া এক ভীতি নহয়। ট্ৰেন্সফোবিয়াৰ অৰ্থ আৰু ব্যৱহাৰ বিদ্বেষৰ সমান্তৰাল।^১৭ বিশেষ্য ট্ৰেন্সফোব-এ ট্ৰেন্সফোবিয়া পোষণ কৰা ব্যক্তিক বুজায়। ট্ৰেন্সফোব বা সেইবোৰৰ কাৰ্যবৰ্ণনা কৰিবলৈ এডজেক্টিভাল ফৰ্ম ট্ৰেন্সফোবিক ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব পাৰে। ট্ৰেন্সফোবিয়া আৰু ট্ৰেন্সফোবিক শব্দ ২০১৩ চনত অক্সফৰ্ড ইংৰাজী অভিধানত যোগ কৰা হৈছিল।^১৮ যুক্তি দিয়া হৈছিল যে ট্ৰেন্সমিছিয়া, যাৰ অৰ্থ হৈছে "ঘৃণা" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে -মিছিয়া, অধিক সঠিক শব্দ হ'ব, কাৰণ ট্ৰেন্সফ'বিয়াই ট্ৰান্সজেণ্ডাৰসকলৰ প্ৰতি ভয়তকৈ ঘৃণাক অধিক বুজায়।^১৯২০

উৎপত্তি

ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ অধিকাৰ লেখকসকলে যুক্তি আগবঢ়ায় যে ট্ৰেন্সফ’বিয়াৰ উৎপত্তিৰ এটা উল্লেখযোগ্য অংশ যৌন অপৰাধ সংঘটিত কৰাৰ পৰা মগজুৰ সুৰক্ষা ব্যৱস্থাত পুৰুষ যৌনতা আৰু মহিলা যৌনতাৰ মাজত পাৰ্থক্যৰ মানসিক দাবীৰ সৈতে জড়িত। ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লোকৰ সংস্পৰ্শৰ অভাৱতো এজন ব্যক্তিৰ ট্ৰেন্সফ'বিয়া আছে নে নাই আৰু তেওঁ তেওঁৰ ট্ৰেন্সফোবিক বিশ্বাসক কিমান সঁচা বুলি বিশ্বাস কৰে সেয়া প্ৰভাৱিত কৰে। ^২১ আন কিছুমানে যুক্তি দিছে যে ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ পৰিচয়ৰ প্ৰতি শত্ৰুতা আংশিকভাৱে এই ধাৰণাটোৰ প্ৰতি সৃষ্টি কৰা প্ৰত্যাহ্বানৰ বাবে হয় যে লিংগ জন্মৰ সময়ত নিৰ্ধাৰণ কৰা পৰ্যবেক্ষণযোগ্য শাৰীৰিক আৰু আচৰণগত বৈশিষ্টৰ ওপৰত আধাৰিত।^২২ ৰেড আৰু সহকৰ্মীসকলে 1323 জন আমেৰিকান প্ৰাপ্তবয়স্কৰ নমুনা জৰীপ কৰিছিল, তেওঁলোকক চিকিৎসাগতভাৱে পৰিৱৰ্তন হোৱা ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ লিংগ চিনাক্ত কৰিবলৈ কৈছিল, আৰু জানিব পাৰিছিল যে পৰিৱৰ্তন প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰকাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কিন্তু লিংগ পৰিৱৰ্তনৰ দিশ নহয়। বিশেষকৈ, জৈৱিক পৰিৱৰ্তনৰ ফলত লক্ষ্যটো তেওঁলোকৰ জন্ম-নিৰ্ধাৰিত লিংগতকৈ তেওঁলোকৰ স্ব-চিনাক্ত লিংগৰ সৈতে অধিক চিনাক্ত কৰা হৈছিল, কিন্তু পুৰুষৰ পৰা মহিলা আৰু মহিলাৰ পৰা পুৰুষৰ পৰিৱৰ্তনৰ মাজত কোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ পাৰ্থক্য নাছিল। ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লেখক আৰু সমালোচক জোডি নৰ্টনে কয় যে ট্ৰেন্সফোবিয়া হোমোফোবিয়া আৰু বিদ্বেষ দুয়োৰে পৰা বিস্তাৰিত। তেওঁ দাবী কৰে যে সমকামী সকলৰ দৰে ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ ব্যক্তিসকলে পৰম্পৰাগত লিংগ নিয়ম আৰু বাইনাৰী লিংগ প্ৰণালীক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা আৰু অস্থিৰ কৰাৰ বাবে বিদ্বেষ আৰু ভয়ৰ সন্মুখীন হয়। ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্দেশিত উৎপীড়ন আৰু হিংসাক প্ৰায়ে ট্ৰেন্স বেশ্বিং বুলি কোৱা হয়, আৰু ই শাৰীৰিক, যৌন বা মৌখিক হ'ব পাৰে। এই শব্দটো ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ ওপৰত নিৰ্দেশিত ঘৃণামূলক ভাষণতো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে^২৩ আৰু ইয়াক সংবাদ মাধ্যমত ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ চিত্ৰণতো ব্যৱহাৰ কৰা হয় যি তেওঁলোকৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণাবোৰ কঢ়িয়াই আনে।^২৪

ট্ৰেন্সপ্ৰেজুডিচ হৈছে ট্ৰেন্সফʼবিয়াৰ দৰে এক শব্দ, আৰু ই সেই ব্যক্তিসকলৰ প্ৰতি নেতিবাচক মূল্যাঙ্কন, ষ্ট্ৰিওটাইপিং, আৰু বৈষম্যমূলক আচৰণবুজায় যাৰ চেহেৰা বা পৰিচয় লিংগৰ পৰম্পৰাগত ধাৰণাৰ সৈতে খাপ খোৱা নাই।^২৫২৬

কৰ্মক্ষেত্ৰত ট্ৰেন্সফ'বিয়া

ট্ৰেন্সফোবিয়া কৰ্মক্ষেত্ৰতো প্ৰকাশ পায়। কিছুমান ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লোকে লিংগ পৰিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত তেওঁলোকৰ চাকৰি হেৰুৱায়। উইলামেট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ১৯৯৫ চনৰ এক অধ্যয়নত কোৱা হৈছিল যে এজন ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ ব্যক্তিয়ে অনুমোদিত চিকিৎসাৰ পাঠ্যক্ৰম অনুসৰণ কৰাৰ বাবে বৰ্খাস্ত কৰা হৈছিল আৰু ফেডাৰেল বা ৰাজ্যিক আইনৰ জৰিয়তে খুব কমহে চাকৰি ঘুৰাই পাইছিল।^২৭

১৯৯৭ চনত ছান ফ্ৰাঞ্চিস্কো জনস্বাস্থ্য বিভাগৰ দ্বাৰা কৰা ৩৯২ গৰাকী ট্ৰেন্স মহিলা আৰু ১২৩ জন ট্ৰেন্স পুৰুষৰ এক সমীক্ষাত দেখা গৈছিল যে জৰীপ কৰা ৪০% ট্ৰেন্স মহিলাই আগৰ ছয় মাহত সম্পূৰ্ণ বা আংশিক সময়ৰ চাকৰিৰ পৰা ধন উপাৰ্জন কৰিছিল। ট্ৰেন্স পুৰুষৰ বাবে, সমতুল্য পৰিসংখ্যা আছিল ৮১%। জৰীপটোত এইটোও পোৱা গৈছে যে ৪৬% ট্ৰেন্স মহিলা আৰু ৫৭% ট্ৰেন্স পুৰুষে নিযুক্তিৰ বৈষম্যৰ প্ৰতিবেদন দিছে। ^২৮ ২০০২ চনৰ আমেৰিকাৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে শিক্ষাবিদসকলৰ মাজত ট্ৰেন্স শিক্ষাবিদসকলে তেওঁলোকৰ সমকামী সহকৰ্মীসকলতকৈ কৰ্মক্ষেত্ৰত বেছকেি হাৰাশাস্তিৰ সন্মুখীন হোৱাৰ সম্ভাৱনা ১০–২০%।

অনলাইন ট্ৰেন্সফ'বিয়া

অনলাইন ট্ৰেন্সফ'বিয়া বিভিন্ন অনলাইন স্থানত বৰ্ধিত সমস্যা হৈ পৰিছে। ব্ৰেণ্ডৱাচে ২০১৫ আৰু ২০১৯ চনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ছ'চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মত ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ সম্পৰ্কীয় আলোচনাত দহ নিযুতৰো অধিক পোষ্ট বিশ্লেষণ কৰি কৰা এক অধ্যয়নত ১.৫ নিযুতৰো অধিক ট্ৰেন্সফʼবিয়াৰ পোষ্ট পাইছিল। এই পোষ্টবোৰ ট্ৰেন্সফোবিক অনুভূতিৰ প্ৰচাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ বিৰোধী হিংসা আৰু গণহত্যাৰ বাবে ওকালতি কৰালৈকে বিভিন্ন ধৰণৰ আছিল। ^২৯ এভলিন এট আলৰ দ্বাৰা ট্ৰেন্সফোবিক চাইবাৰ উৎপীড়নৰ ওপৰত কৰা এটা অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে প্ৰায়ে ছ'চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মত উৎপীড়নৰ প্ৰতিবেদন দিয়ে, লগতে অনলাইন ভিডিঅ' গেম আৰু ডেটিং এপ্পবোৰত সঘনাই উৎপীড়নৰ প্ৰতিবেদন দিয়ে। বেছিভাগ উৎপীড়ন বেনামী ব্যৱহাৰকাৰী বা অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ বাবে অজ্ঞাত লোকৰ পৰা পোৱা গৈছিল, আৰু প্ৰায়ে ট্ৰেন্সফোবিক অপমান, যৌনতাবাদী, হোমোফোবিক আৰু/বা বৰ্ণবাদী অপমানৰ ৰূপত, ক্ষতিৰ ভাবুকি, আৰু যৌন নিৰ্যাতনৰ ৰূপত পোৱা গৈছিল। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে আনকি আন ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ ব্যক্তিৰ পৰা ট্ৰেন্সফোবিয়াৰ চাইবাৰ উৎপীড়নৰ প্ৰতিবেদন দিছিল।^৩০

ট্ৰেন্সফ’বিয়াৰ বলি হোৱা লোকৰ মানসিক স্বাস্থ্য

ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ট্ৰেন্সফ’বিয়া এমং ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰছ অৱ কালাৰৰ অধ্যয়ন অনুসৰি ট্ৰেন্সফ’বিয়াই অন্যান্য জাতি-জনগোষ্ঠীৰ তুলনাত ৰঙিন চালৰ ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানসিক দুৰ্বলতাত প্ৰভাৱ পেলায়। ট্ৰেন্সফ’বিয়াৰ কাৰ্য্য যেনে অযথা সেৱা অস্বীকাৰ কৰা, কৰ্মস্থলীৰ পৰা অন্যায়ভাৱে চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰা বা কলংকিত কৰা আদিয়ে বিষয়সমূহৰ ওপৰত সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ পেলায় যেনে কম আত্মসন্মান, কম প্ৰদৰ্শন, মানসিক চাপ, প্ৰত্যাহাৰ বা আনকি হতাশাও। ইতিমধ্যে বিভিন্ন ধৰণৰ বৈষম্যৰ সন্মুখীন হোৱা সংখ্যালঘুৰ কথা আহিলে ইয়াৰ পৰিণাম আৰু অধিক অতিৰঞ্জিত হয়। ৰঙিন চালৰ ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ বগা চালৰ সমকক্ষসকলতকৈ হতাশা অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ।^৩১