জগন্নাথ দাসৰু

ভাৰতৰ কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ ৰাইচুৰ জিলাৰ মানৱী চহৰৰ বাসিন্দা জগন্নাথ দাস (১৭২৮–১৮০৯) মধ্বাচাৰ্যৰ পূৰ্বসূৰী বংশৰ আৰু তেওঁক দ্বৈত বেদান্তৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য হৰিদাস ৰহস্যবিদ হিচাপে গণ্য কৰা হয় মাধৱ ("হিন্দু দেৱতা বিষ্ণুৰ ভক্ত") কানাড়া ভাষাৰ সাধু-কবি।^১ তেওঁ বাৰডেন্দ্ৰ তীৰ্থ (ৰাঘবেন্দ্ৰ মঠ (মন্ত্ৰালয়ম))ৰ এজন পুৰোহিত)ৰ ছাত্ৰ আছিল।

মধ্ৱাচাৰ্যৰ দ্বৈত বেদান্তৰ বৈষ্ণৱ ভক্তি ("বিশ্বাস") প্ৰচাৰ কৰা অসংখ্য সুপৰিচিত ভক্তি গীতৰ ৰচনা কৰাৰ উপৰিও জগন্নাথ দাসে থলুৱা ষটপদী (ছয় শাৰীৰ পদ্য)ছন্দত হৰিকথামৃতসাৰ আৰু থলুৱা ত্ৰিপদী (তিনি শাৰীৰ পদ্য) ছন্দত তত্ত্ব সুৱলী লিখিছিল।^১

সংক্ষেপে

বিখ্যাত সাধু-কবি বাদিৰাজ তীৰ্থ (১৪৮০–১৬০০)ৰ বিদায়ৰ পিছত প্ৰায় এশ বছৰ ধৰি মধ্বাচাৰ্যৰ দ্বৈত দৰ্শনক সুস্পষ্ট কানাড়া ভক্তি গীতৰ জৰিয়তে প্ৰচাৰ কৰা হৰিদাস ভক্তি পূজা যেন স্তিমিত হৈ আহিছিল।^২ ১৮ শতিকাত বিজয় দাসৰ নিৰ্দেশনাত এই আন্দোলন পুনৰ সজীৱ হৈ উঠে, এইবাৰ আধুনিক অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ মন্ত্ৰালয়ম চহৰ আৰু আধুনিক কৰ্ণাটকৰ ৰাইচুৰ জিলাক সামৰি লোৱা এক বৃহৎ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি।^৩ এই পৰৱৰ্তী কালৰ সাধুসকলে ৰচনা কৰা কবিতাসমূহে ১৫ আৰু ১৬ শতিকাৰ হৰিদাস পন্থৰ সন্তসকলে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শৈলীক নিবিড়ভাৱে অনুসৰণ কৰিছিল। হিন্দু ৰহস্যবাদ আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ভক্তি সাহিত্যলৈ হৰিদাসৰ অৱদান আধুনিক তামিলনাডুৰ আলৱাৰ আৰু নয়নমাৰ আৰু মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গুজৰাটৰ ভক্তিময় সন্ত-কবিসকলৰ অৱদানৰ সৈতে একে।^৪ পণ্ডিত এইচ. শিৱ প্ৰকাশ, এই গোটৰ পৰা প্ৰায় ৩০০ সাধু-কবিয়ে ১৮ আৰু ১৯ শতিকাৰ কানাড়া সাহিত্যক সমৃদ্ধ কৰিছিল।^৫

কিংবদন্তি

কিংবদন্তি অনুসৰি শ্ৰীনিবাসচাৰ্য (বা চিনাপ্পা) নামৰ মাধৱ ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা জগন্নাথ দাস শ্ৰী বাৰডেন্দ্ৰ তীৰ্থৰ অধীনত চতুশাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰি সংস্কৃত ভাষাৰ এজন নিপুণ পণ্ডিত হৈছিল।^৬ এবাৰ তেওঁক ১৮ শতিকাৰ বিখ্যাত হৰিদাস বিজয় দাসে মানৱীৰ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। অনুষ্ঠানত বিজয় দাসৰ ভক্তসকলৰ সৈতেও ভোজন কৰা হয়। নিজকে এজন প্ৰখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত বুলি গণ্য কৰি শ্ৰীনিবাসচাৰ্যই কানাড়া ভাষাত ভগৱানৰ মহিমা প্ৰচাৰ কৰা ধৰ্মগুৰুসকলৰ প্ৰতি অহংকাৰ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, যিটো ভাষাক শ্ৰীনিবাসচাৰ্যই সাধাৰণ মানুহৰ ভাষা হিচাপে গণ্য কৰিছিল। এইদৰে তেওঁ নিমন্ত্ৰণ উপলুঙাসূচক নাকচ কৰি কয় যে, যদি তেওঁ পিছত ভক্ত আৰু দাসসকলৰ সৈতে দুপৰীয়াৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰে তেন্তে তেওঁৰ পেটৰ বিষ হ’ব। এই আচৰণৰ কথা শুনি গোপাল দাসে তেওঁলোকৰ বিনম্ৰ নিমন্ত্ৰণত শ্ৰীনিবাসাচাৰ্যৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত অপমানিত অনুভৱ কৰিলে আৰু তেওঁৰ কথা সঁচা হোৱাটো কামনা কৰি শ্ৰীনিবাসাচাৰ্যক খঙেৰে অভিশাপ দিলে। শ্ৰীনিবাসচাৰ্য পেটৰ তীব্ৰ বিষত অসুস্থ হৈ পৰিল। সকাহ নাপাই শ্ৰীনিবাসচাৰ্যই বিজয় দাসৰ সহায় বিচৰাত বিজয় দাসে তেওঁক শিষ্য গোপাল দাসক লগ কৰিবলৈ ক’লে শ্ৰীনিবাসচাৰ্যই গোপাল দাসলৈ গৈ তেওঁৰ দ্বাৰা আৰোগ্য লাভ কৰে।^৬ হৰিদাসসকলৰ প্ৰতি থকা মনোভাৱৰ বাবে অনুতাপ কৰি শ্ৰীনিবাসচাৰ্যই গোপাল দাসৰ শিষ্য হৈ হৰিদাস পন্থলৈ যায়। তেওঁৰ কবিতাসমূহ অংকিত (কলমৰ নাম, মুদ্ৰিকা বুলিও কোৱা হয়) "জগন্নাথ বিত্তলা"ৰ সৈতে ৰচনা কৰা হয়।^৬ এই সবিশেষ তথ্য জগনানাথ দাসে গোপাল দাস আৰু বিজয় দাসৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰি লিখা এটা গীতৰ পৰা জনা যায়।^১

কানাড়া সাহিত্য

হৰিকথামৃতসাৰ মধ্ৱাচাৰ্যৰ দৰ্শনৰ ওপৰত আলোচনা কৰা কবিতা আৰু দ্বৈত বিদ্যালয়ে তেওঁৰ মেগনাম অপাছ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ বুলি গণ্য কৰা কবিতা। থলুৱা ভামিনী শতপদী মিটাৰত ৰচিত ইয়াত ৯৮৮টা স্তৱকৰে গঠিত ৩২টা অধ্যায় (সন্ধি) আছে। পিছৰ দিনৰ পণ্ডিতসকলে এই গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত দহটা ধাৰাবাহিক লিখিছিল, য’ত ১৮৬২ চনত সংস্কৃত টীকা (শংকৰসন ওদেয়াৰুৰ)ও আছিল, ইয়াৰ উচ্চমানৰ সাহিত্যিক বিষয়বস্তুৰ ইংগিত।^১৭ ১২০০টা সাধুকথা আৰু প্ৰবাদমতে কবিতা থকা তত্ত্ব সুৱলীখন থলুৱা ত্ৰিপদী মিটাৰত, সহজ শৈলীত লিখা হৈছিল আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ দামোদৰ দাসৰ পত্নী তেওঁৰ কণমানি বিধৱা বোৱাৰী গোপম্মাক সান্ত্বনা দিছিল বুলি জনা যায়।^১