গয়াসুৰ

গয়াসুৰ ভাগৱত পুৰাণ আৰু বায়ু পুৰাণৰ দৰে হিন্দু গ্ৰন্থত উল্লেখিত ত্ৰেতা যুগৰ এক অসুৰ। হিন্দু সাহিত্যৰ মতে তেওঁক বৰ্তমান ভাৰতৰ বিহাৰৰ মগধত বাস কৰা বুলি গণ্য কৰা হয়।^১

কিম্বদন্তি অনুসৰি তেওঁ ত্ৰিপুৰাসুৰৰ পুত্ৰ আছিল আৰু পিতৃৰ দৰেই নাৰায়ণৰ (হিন্দু দেৱতা বিষ্ণুৰ কেইবাটাও নামৰ ভিতৰত এটা) নিষ্ঠাবান ভক্ত আছিল।^২ বিভিন্ন বৰ্ণনাত বিষ্ণুৱে পৃথিৱীৰ তললৈ যাবলৈ দিয়া আজ্ঞা পালন কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ পিছত বিষ্ণুৰ হাতত তেওঁৰ মৃত্যুৰ বিভিন্ন বিৱৰণী বৰ্ণনা কৰে। ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ আধুনিক গয়া চহৰৰ নাম গয়াসুৰৰ পৰা লোৱা হৈছে আনহাতে চহৰখনৰ বিষ্ণুপদ মন্দিৰটো বিষ্ণুৱে অসুৰক হত্যা কৰা বা মাটিৰ তলত পুতি থোৱা বুলি ধাৰণা কৰা ঠাইত নিৰ্মাণ কৰা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।^৩

কাহিনী

গয়াসুৰ আছিল ত্ৰিপুৰাসুৰৰ পুত্ৰ। শিৱৰ হাতত ত্ৰিপুৰাসুৰ বধ হোৱাৰ পিছত তেওঁ পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে ৰজা পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল; এটা বিৱৰণী অনুসৰি গয়াসুৰে এবাৰ পিতৃৰ হত্যাৰ প্ৰতিশোধ ল'বলৈ দেৱলোকক আক্ৰমণ কৰিছিল।^৪৫ জন্মৰ পিছত তেওঁ বৰ্তমানৰ কাশ্মীৰ অঞ্চলৰ কোলাহালা পৰ্বতলৈ ধ্যান কৰিবলৈ যায়^৬, য'ত তেওঁ আচৰিতভাৱে বহু সময় ধৰি উশাহ বন্ধ কৰি থিয় হৈ থাকে।^৭ তেওঁৰ তীব্ৰ তপস্যাত ইন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকল ভয় খাইছিল। দেৱতাসকলে বিষ্ণুৰ কাষ চাপি গয়াসুৰৰ ধ্যান বন্ধ কৰিবলৈ ক’লে। তাৰ পিছত বিষ্ণুৱে গয়াসুৰক তপস্যা বন্ধ কৰাৰ বিনিময়ত তেওঁক বৰ দি তপস্যাৰ অন্ত পেলাবলৈ এটা কৌশল চিন্তা কৰিলে। তেওঁ আন আন দেৱতাৰ কাষত গয়াসুৰৰ আগত উপস্থিত হৈ সুধিলে যে, তেওঁ কি বৰ কামনা কৰে। অসুৰে অমৰত্বৰ দাবী কৰি তেওঁক কেৱল ত্ৰিমূৰ্তি (ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু শিৱৰ ত্ৰিপুৰ)ৰ দ্বাৰা বধ কৰিব পাৰে বুলি অনুৰোধ কৰিছিল।

বৰদানত সাহস পাই তেওঁ আন দেৱতাৰ বিৰুদ্ধে জঘন্য অত্যাচাৰ কৰিবলৈ ধৰিলে। ত্ৰিমূৰ্তিয়ে গয়াসুৰৰ আচৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অৱশেষত তেওঁক শাস্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। তেওঁলোকে গয়াসুৰৰ সৈতে ব্ৰাহ্মণ ৰূপ লৈ মুখামুখি হৈ তেওঁৰ শৰীৰত যজ্ঞ কৰিব বিচাৰিম বুলি ক’লে। গয়াসুৰে যজ্ঞৰ বাবে নিজকে বেদী হিচাপে সেৱা কৰিবলৈ সন্মত হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ নিজৰ শৰীৰৰ আকাৰ ভয়ংকৰভাৱে বৃদ্ধি কৰিলে। লগে লগে তেওঁৰ মূৰটো সৰি পৰিল আৰু ব্ৰহ্মা আৰু অন্যান্য দেৱতাই তেওঁৰ মূৰহীন শৰীৰত এই অনুষ্ঠানটো কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।^৮ কিন্তু, অনুষ্ঠান সমাপ্ত হোৱাৰ পিছতো গয়াসুৰে বলি হোৱা নাছিল, আৰু অৱশেষত বিষ্ণুৱে নিজেই বধ কৰিবলগীয়া হৈছিল। তেওঁ নিজৰ সুদৰ্শন চক্ৰৰ সহায়ত গয়াসুৰৰ শৰীৰটো তিনিটা টুকুৰা কৰি কাটি পেলালে। বিষ্ণুপদ মন্দিৰত (বিষ্ণুৰ বাবে উৎসৰ্গিত) বৰ্তমানৰ গয়া চহৰত তেওঁৰ মূৰটো পৰিল আৰু তেওঁক শিৰোগয়া (সাক্ষৰ অৰ্থত গয়াৰ মূৰব্বী) বুলি কোৱা হয়। তেওঁৰ নাভিটো বৰ্তমানৰ উৰিষ্যাৰ জাজপুৰ চহৰত বিৰজা মন্দিৰত (ব্ৰহ্মক উৎসৰ্গিত) আৰু নাভিগয়া (আক্ষৰিক অৰ্থত গয়াৰ নাভি) বুলি কোৱা হৈছিল আনহাতে তেওঁৰ ভৰি দুখনে বৰ্তমানৰ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ পিঠাপুৰম চহৰত কুকুকুতেশ্বৰ মন্দিৰত (শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত) চহৰত উপনীত হৈছিল আৰু ইয়াক পদগয়া (শূন্যত গয়াৰ ভৰি) বুলি কোৱা হৈছিল।^৯