ইয়াছয়

ইয়াছয় পেৰুৰ আমাজন অৱবাহিকাৰ শ্বেমান আৰু যাদুকৰসকলে সৃষ্টি কৰা এটা বিশেষ ধৰণৰ কফ, যিটোত তেওঁলোকৰ শক্তিৰ সাৰমৰ্ম^১ ভাইৰ'ট, চেনছাক, ডাৰ্ট, কাঁড় বা হাড়ৰ টুকুৰাৰ ৰূপত^২ থাকে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। এইবোৰ মুখৰ পৰা থুঁৱাই দিব পাৰে, আৰু ভাইৰ’টে স্পৰ্শ কৰিলে বিভিন্ন অৱস্থাৰ সৃষ্টি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। এইবোৰ হয়তো এজন শ্বেমানে আঁতৰাই পেলাব পাৰে, যিয়ে এইবোৰ ভুক্তভোগীৰ শৰীৰৰ পৰা চুহি উলিয়াই দিয়ে।

ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান

ইয়াছয় ক্যেচ’ৱা ভাষাৰ (Quechuan languages) শব্দ যাৰ অৰ্থ জ্ঞান। ইয়াৰ উৎপত্তি ইয়ালা (জানিব) ক্ৰিয়াৰ পৰা, বিশেষকৈ আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ জ্ঞানক বুজায়। একেদৰে শ্বেমান শব্দটো হৈছে ইয়াক বা জনা।^৩

মাৰিৰি

কফত বাস কৰা বুলি বিশ্বাস কৰা প্ৰকৃতিৰ আত্মাৰ পৰম্পৰাগত নাম মাৰিৰি।^৪ এই আত্মাক ধঁপাতৰ ধোঁৱাৰে খুৱাই দিয়া হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। শ্বেমানসকলে বিশ্বাস কৰে যে, তেওঁলোকে ইচ্ছামতে আত্মাটোক উলটিব পাৰে আৰু শিষ্যৰ হাতলৈ দিব পাৰে। শিষ্যই হয় শ্বেমানৰ হাতৰ পৰা উলটি যোৱা পদাৰ্থটো গিলি বা পাইপৰ জৰিয়তে ধূমপান কৰি মাৰিৰি গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও বিশ্বাস কৰা হয় যে, প্ৰকৃতিৰ আত্মাৰ পৰা কাৰোবাক মাৰিৰি দিব পাৰি, যেনে আয়াহুয়াস্কা উদ্ভিদৰ আত্মাৰ।

পেৰুৰ উচায়ালী অঞ্চলৰ কোকমাৰ বাবে, কোকমা ভাষাত মাৰিৰি ইকাৰা(mariri ikara বা স্পেনিছ icaro) ইয়াছয়ৰ সমাৰ্থক,ই আয়াহুয়াস্কা অনুষ্ঠানত ব্যৱহৃত নিৰ্দিষ্ট যাদুকৰী গীত।^৫

শ্বেমানসকলে যাদুৰ কাৰ্য্যত প্ৰতিৰক্ষা আৰু সুৰক্ষা হিচাপে মাৰিৰি ব্যৱহাৰ কৰে, ইয়াক শক্তিশালী ৰোগ নিৰাময়কাৰী বুলিও গণ্য কৰা হয়।