ইনকা সাম্ৰাজ্য

ইনকা সাম্ৰাজ্য (Tawantinsuyu) আছিল দক্ষিণ আমেৰিকাৰ এখন বৃহৎ আৰু শক্তিশালী প্ৰাচীন সাম্ৰাজ্য, যি ১৫শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰা স্পেনীছ উপনিবেশবাদৰ আগমালৈকে বিস্তৃত আছিল। এই সাম্ৰাজ্যটো এণ্ডিজ পৰ্বতৰ অঞ্চলজুৰি বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল কুজকো।^১

নাম আৰু গঠন

Tawantinsuyu মানে "চাৰিটা অঞ্চলৰ সামগ্ৰিক একতা", যি কেঁচুৱা ভাষাত চাৰিটা প্ৰশাসনিক অঞ্চলক নিৰ্দেশ কৰে। ইনকা শাসকে “সাপা ইনকা” নামেৰে পৰিচিত আছিল। এই সাম্ৰাজ্য সুসংগঠিত প্ৰশাসন, ৰাস্তাৰ জাল, আৰু প্ৰভাৱশালী কৃষি ব্যৱস্থাৰ বাবে জনাজাত।^২

সমাজ আৰু চৰকাৰ

ইনকা সমাজ এক কেন্দ্ৰীভূত ৰাজতন্ত্ৰ আছিল, য'ত সাপা ইনকাই আছিল পৰম ক্ষমতাৰ আধাৰ। তেওঁলোকৰ সমাজ কৃষক, বনিক, যোদ্ধা, আৰু পূজাৰীসকলত বিভক্ত আছিল। Mit'a নামৰ এক নিৰ্দিষ্ট সাময়িক কৰ্মনীতি আছিল, য’ত প্ৰজাসকলে ৰাজহুৱা কামত অংশ ল'ব লগা হৈছিল।^৩

ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতি

ইনকাসকলে সূৰ্য দেৱতা "ইন্তি"ৰ পূজা কৰিছিল। ৰাজকীয় পৰিয়াল তেওঁলোকক সূৰ্যদেৱতাৰ বংশধৰ বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, উৎসৱ আৰু বলিদান ইনকা ধৰ্মীয় জীৱনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল। স্থাপত্যত মাচু পিচু ইনকাসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি বুলি বিবেচনা কৰা হয়।^৪

পতন

১৫৩২ চনত স্পেনীছ অভিযাত্ৰী ফ্ৰান্সিস্কো পিজাৰো ইনকা সাম্ৰাজ্যত উপস্থিত হয় আৰু ৰাজা আটাহুৱালপাক বন্দী কৰে। তাৰ পাছত স্পেনীয়সকলে সাম্ৰাজ্যটো দখল কৰে। ১৫৭২ চনত অন্তিম ইনকা নেতাকো হত্যা কৰা হয় আৰু সাম্ৰাজ্যৰ অৱসান ঘটে।^৫

ঐতিহ্য

ইনকা সাম্ৰাজ্যৰ পথ ব্যৱস্থা, কৃষি পৰিকাঠামো, আৰু সামাজিক সংগঠন এতিয়াও পেৰু, ইকুৱেডৰ, বলিভিয়া আদিত প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰি আছে। কেঁচুৱা ভাষা আজিও লাখ লাখ লোকে ব্যৱহাৰ কৰে।