ইছলামিক বিপ্লৱী আদালত (ইৰান)

ইছলামিক বিপ্লৱী আদালত (Islamic Revolutionary Court) হ'ল ইৰাণৰ ইছলামিক গণৰাজ্যৰ এক বিশেষ আদালতৰ ব্যৱস্থা। ইয়াত ৰাষ্ট্ৰই "বিপ্লৱৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ" বা ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি ভাবুকি বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা গোচৰসমূহ চম্ভালিব পাৰে। এই অপৰাধসমূহৰ ভিতৰত চোৰাংচোৱাগিৰি, ঈশ্বৰ নিন্দা, "ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ বিৰুদ্ধে কাৰ্য্যকলাপ", চোৰাংচোৱাগিৰি, অশান্তি উচটনি দিয়া, উচ্চতম নেতাক অপমান কৰা আৰু ইছলামিক চৰকাৰক ওফৰাই পেলোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা আদি অপৰাধসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।^১ সাংবাদিক আৰু গৱেষকৰ মতে এই আদালতসমূহে অতি সীমিত ন্যায়িক সুৰক্ষাৰ অধীনত কাম কৰে; আনকি ইতিহাসবিদ মাইকেল এক্সৱৰ্থীয়ে আদালতৰ প্ৰাৰম্ভিক ন্যায়াধিকৰণসমূহক "বিপ্লৱী বাক্যবাণৰ পোছাক পিন্ধা একপ্ৰকাৰৰ 'কেংগাৰু আদালত' (অৰাজক আৰু হাস্যকৰ আদালত)" বুলিও বৰ্ণনা কৰিছিল।^২ মানৱ অধিকাৰ সংস্থাসমূহৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি এই আদালতসমূহে বহল আৰু স্বেচ্ছাচাৰী ন্যায়িক ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰিছিল; প্ৰায়ে বন্ধ কক্ষত বিচাৰ অনুষ্ঠিত কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ ন্যায়পালিকাৰ তুলনাত যথেষ্ট পৃথক ন্যায়ৰ মানদণ্ড অনুসৰণ কৰিছিল।^৩

১৯৭৯ চনৰ ইৰাণী বিপ্লৱৰ ঠিক পিছৰ বছৰবোৰত নতুন চৰকাৰে ৰাজনৈতিক বা মতাদৰ্শগত শত্ৰু হিচাপে চিনাক্ত কৰা ব্যক্তিসকলক বিচাৰৰ মূল স্থানত পৰিণত হয় বিপ্লৱী আদালত।

আদালতসমূহ গোপনীয়তাৰ বাবে জনাজাত আছিল, ৰায়দানসমূহ "জুৰি অবিহনে, কোনো প্ৰতিৰক্ষা অধিবক্তা অবিহনে আৰু নিৰ্যাতনৰ অধীনত প্ৰায়ে উলিওৱা স্বীকাৰোক্তিৰ বাহিৰে আন কোনো প্ৰমাণ নাছিল।" ^৪ ইৰাণ ন্যায়াধিকৰণৰ অধিবক্তা গোটৰ মতে, বিপ্লৱী আদালতে ১৯৭৯–১৯৮৯ চনলৈকে ১৬,০০০তকৈ অধিক লোকক" মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰিছিল।^৫

কেৱল ১৯৭৯ চনৰ প্ৰথম পাঁচ মাহত এম্নেষ্টী ইণ্টাৰনেশ্যনেলে ১২০০ৰো অধিক মৃত্যুদণ্ডৰ নথিভুক্ত কৰিছিল; তেওঁলোকে লক্ষ্য কৰিছিল যে নিহতসকলৰ বহুতেই আছিল অসামৰিক বিষয়া আৰু সামৰিক বিষয়া আৰু পূৰ্বৰ ৰাজ্যখনৰ 'আৰ্থেশ' বাহিনীৰ সেনাপতি; যিসকলৰ দমনৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ কোনো প্ৰমাণ নাছিল।^৬ সমসাময়িক পৰ্যবেক্ষকসকলে, চিআইএ ৱৰ্ল্ড ফেক্টবুক আৰু পিছৰ মানৱ অধিকাৰৰ তদন্তকাৰী সংস্থাসমূহকে ধৰি ইছলামিক বিপ্লৱী আদালতক অনুভূত মতাদৰ্শগত বিৰোধীসকলক নিৰ্মূল কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আহিলা হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছিল। ^৭৮

২০২৬ চনৰ ১ মাৰ্চত ইৰাণৰ ওপৰত ইজৰাইল–আমেৰিকাৰ যৌথ আক্ৰমণৰ অংশ হিচাপে তেহৰাণ বিপ্লৱী আদালতত বোমা বিস্ফোৰণ ঘটি ইয়াৰ অট্টালিকা ধ্বংস কৰা হয় (২০২৬ চনৰ ইজৰাইল–আমেৰিকাৰ আক্ৰমণ)।^৯

অধিকাৰক্ষেত্ৰ

১৯৮৩ চনত সংশোধিত বিপ্লৱী আদালতৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰত অন্তৰ্ভুক্ত বিষয়বিলাক হৈছেঃ ^১

1. দেশৰ অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক সুৰক্ষাৰ বিৰুদ্ধে সকলো অপৰাধ, বিশ্বৰ দুৰ্নীতি আৰু কাৰ্যকলাপ।
2. ইৰাণৰ ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু সন্মানীয় নেতাক নিন্দা কৰা।
3. ইৰাণৰ ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ বিৰুদ্ধে ষড়যন্ত্ৰ বা অস্ত্ৰ কঢ়িয়াই নিয়া,^১০ সন্ত্ৰাসবাদৰ ব্যৱহাৰ, ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ বিৰুদ্ধে অট্টালিকা ধ্বংস কৰা।
4. বিদেশীৰ বাবে চোৰাংচোৱাগিৰিত লিপ্ত হোৱা।
5. চোৰাং ব্যৱসায় আৰু নিচাযুক্ত দ্ৰব্যৰ সৈতে জড়িত সকলো অপৰাধ।
6. ইৰাণৰ সংবিধানৰ ৪৯ নং অনুচ্ছেদৰ সৈতে জড়িত গোচৰ।

বিপ্লৱী আদালত আৰু ইৰাণৰ ফৌজদাৰী আদালতৰ মাজত হোৱা ন্যায়িক বিবাদ ইৰাণৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে নিষ্পত্তি কৰে। আজিলৈকে মানৱ অধিকাৰ অধিবক্তা সমিতিৰ মতে, "বিপ্লৱী আদালতৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ সকলো অপৰাধৰ বাবে সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ প্ৰৱণতা দেখা গৈছে, যাৰ বাবে কৰ্তৃপক্ষই শাস্তি যথেষ্ট কঠোৰ বুলি নাভাবে।" ^১

বিচাৰ ৰাজহুৱা নহয়, জুৰী নাথাকে আৰু এজন ন্যায়াধীশে গোচৰৰ সিদ্ধান্ত লয়। বিচাৰৰ বিষয়ে তথ্য চৰকাৰৰ বিবেচনা অনুসৰি প্ৰকাশ কৰা হয়।

ইতিহাস

বিপ্লৱ

ৰাজতন্ত্ৰৰ পতন আৰু ইৰাণত আয়াতুল্লাহ ৰুহোল্লাহ খোমেইনীৰ আগমনৰ কিছুসময়ৰ পাছতে বিপ্লৱী আদালতৰ সৃষ্টি হৈছিল। এই আদালতৰ সাধাৰণ লক্ষ্য আছিল শ্বাহৰ শাসনৰ বিষয়াসকলৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিশোধ বিচৰা আৰু নতুন ইছলামিক চৰকাৰখনক ওফৰাই পেলাবলৈ চেষ্টা কৰিব পৰা সামৰিক আৰু অসামৰিক নেতাসকলক নিৰ্মূল কৰা বুলি ভবা হয়। প্ৰথমখন ন্যায়াধিকৰণ গোপনে আহ্বান কৰা হৈছিল দক্ষিণ তেহৰাণৰ ৰেফাহ স্কুলত য’ত খোমেইনীয়ে নিজৰ মুখ্য কাৰ্যালয় স্থাপন কৰিছিল। প্ৰথম চাৰিটা মৃত্যুদণ্ড হোজ্জাত আল-ইছলাম ছাদেগ খালখালীয়ে জাৰি কৰিছিল, খোমেইনীয়ে অনুমোদন জনাইছিল আৰু ১৯৭৯ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পুৱাৰ ভাগত সম্পন্ন কৰিছিল। নৱেম্বৰৰ আৰম্ভণিতে ৫৫০ জন লোকক তথা বেছিভাগেই পাহলৱীৰ উচ্চ পদস্থ বিষয়া আৰু সামৰিক সেনাপতি বা ৰেংক আৰু ছাভাকৰ কিছুমান সদস্য বিপ্লৱীসকলে ফায়াৰিং স্কোয়াডলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল ন্যায়াধিকৰণ। ডাঙৰ চহৰবোৰত বিপ্লৱী ন্যায়াধিকৰণ স্থাপন কৰা হৈছিল, তেহৰাণৰ ৰাজধানীত দুখন আদালত- কাছৰ আৰু ইভিনৰ কাৰাগাৰত এখনকৈ, আৰু বহু মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদানৰ বাবে পৰিচিত ছাদেগ খালখালীৰ বাবে এখনকৈ ভ্ৰমণকাৰী ন্যায়াধিকৰণ। আদালতৰ সভাপতি ন্যায়াধীশসকল আছিল খোমেইনীয়ে নিজেই নিযুক্তি দিয়া ধৰ্মগুৰু।

বাহ্যিক সংযোগ

• Human Rights Watch Condemns Killing Of Iranian Civilians June 3, 1998
• Zan Censored 6 April 1999