অপাদান গ্ৰন্থ

অপাদান গ্ৰন্থ থেৰবাদ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ শাস্ত্ৰ পালি কেননৰ খুদ্দাকা নিকায়ত পোৱা জীৱনীমূলক কাহিনীৰ সংকলন। জি.পি. মালালাচেকেৰাই ইয়াক বুদ্ধৰ জীৱনকালত বাস কৰা বৌদ্ধ সন্ন্যাসী আৰু সন্ন্যাসীসকলৰ 'বৌদ্ধ ভিটা চেণ্টাৰম' বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।^১

ইয়াক কেননৰ শেহতীয়া সংযোজনসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি ভবা হয়।^২ অপাদান শিৰোনামৰ সঠিক অৰ্থ জনা নাযায়। হয়তো ইয়াৰ অৰ্থ ‘জীৱন ইতিহাস’ বা ‘কিংবদন্তি’। পালি ভাষাত ইয়াৰ অতিৰিক্ত, পুৰণি অৰ্থ উপদেশ বা নৈতিক নিৰ্দেশনা। ডা° চেলি কাটলাৰে এই শব্দটোৰ প্ৰথম অৰ্থ আছিল 'ফচল চপোৱা' অৰ্থাৎ কৰ্মৰ ফলাফলৰ বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।^৩ শিৰোনামটো কেতিয়াবা জীৱনীমূলক কাহিনী বুলি কোৱা হয় বা কেৱল গল্প বুলিও কোৱা হয়।

অপাদানত প্ৰায় ৬০০টা কবিতা (৫৮৯^২ৰপৰা ৬০৩টা ভিন্ন সংস্কৰণত) আছে, বেছিভাগেই জ্যেষ্ঠ্য বৌদ্ধ সন্ন্যাসী আৰু সন্ন্যাসীসকলৰ জীৱনীমূলক কাহিনী, কিন্তু বুদ্ধ আৰু একক বুদ্ধৰ কাহিনীও। সন্ন্যাসী আৰু সন্ন্যাসিনীৰ বহুতো কাহিনী থেৰাগাথা আৰু থেৰিগাথাত উপস্থাপন কৰা পদসমূহৰ সম্প্ৰসাৰণ বা অন্যান্য সম্পৰ্কীয়, যিটো আদিম সংঘৰ জ্যেষ্ঠ সদস্যসকলে কোৱা বুলি। অপাদান জাতক টীকাৰ সমান্তৰাল, য'ত বুদ্ধই তেওঁৰ পূৰ্বৰ জীৱনৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।^২

বেছিভাগ অপাদান কাহিনীয়েই মোটামুটি ভৱিষ্যদ্বাণীযোগ্য ৰূপৰেখা অনুসৰণ কৰে, য’ত বক্তাই ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইত বিভিন্ন ভিন্ন পৰিস্থিতিত নৈতিক ব্যক্তি হিচাপে পূৰ্বৰ জন্মৰ পুণ্যপূৰ্ণ কৰ্মৰ কথা কয়, তাৰ পিছত অৱশেষত তেওঁলোকৰ বৰ্তমানৰ জন্মৰ কাহিনী আৰু তেওঁলোক কেনেকৈ বুদ্ধৰ শিষ্য হ’ল। বিখ্যাত আৰু সাধাৰণ সন্ন্যাসী আৰু সন্ন্যাসিনীসকলৰ পূৰ্বৰ জীৱনৰ এই কাহিনীবোৰে হয়তো বৌদ্ধ হিচাপে জীয়াই থাকিব বিচৰা কিন্তু ভিক্ষু বা ভিক্ষুণী হিচাপে শৰণ ল’ব নোৱাৰা বা অনিচ্ছুক সাধাৰণ অনুগামীসকলক নৈতিক উদাহৰণ প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্য আছিল।