উদ্ভিদবিজ্ঞান
১০ প্ৰবন্ধ
-
উদ্ভিদবিজ্ঞান
উদ্ভিদবিজ্ঞান, উদ্ভিদৰ জীৱন বিজ্ঞান, জীৱবিজ্ঞানৰ এটা শাখা। এই শাখাৰ অধ্যয়ন কৰা বিজ্ঞানী সকলক উদ্ভিদবিজ্ঞানী বা উদ্ভিদবিদ বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে, উদ্ভিদবিজ্ঞান বুলিলে, ভেঁকুৰ আৰু শেলাইৰ অধ্যয়নকো সাঙুৰি লোৱা হয়।
-
শিপা
শিপা সিৰ সম্বলিত (ভেছকুলাৰ) উদ্ভিদৰ এটা অংগ, যিবোৰ পৰিৱৰ্তন হৈ উদ্ভিদৰ বাবে আশ্ৰয় প্ৰদান কৰাত জড়িত হয় আৰু যাৰ দ্বাৰা উদ্ভিদৰ শৰীৰত পানী আৰু পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ গ্ৰহণ কৰা হয়, যাৰ ফলত উদ্ভিদবোৰৰ বৃদ্ধি আৰু বিকাশ ঘটে।
-
পত্ৰহৰিৎ
পত্ৰহৰিৎ (Chlorophyll) হৈছে চায়ানোবেক্টেৰিয়া আৰু শেলাই তথা গছ-গছনিৰ ক্ল'ৰ'প্লাষ্টত পোৱা কেইবাটাও সম্পৰ্কিত সেউজীয়া ৰঞ্জক পদাৰ্থৰ ভিতৰত এটা। ইয়াক হৰিৎকণা বুলিও জনা যায়। ইয়াৰ নাম প্ৰাচীন গ্ৰীক শব্দ χλωρός ( "পাতল সেউজীয়া") আৰু φύλλον ("পাত")ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।
-
চুলি শিপা
চুলি শিপা বা শোষক শিপা হৈছে এপিডাৰ্মাল কোষৰ পৰা ওলোৱা, উদ্ভিদৰ শিপাৰ আগত থকা বিশেষ কোষ। ইহঁত এটা কোষৰ পাৰ্শ্বীয় সম্প্ৰসাৰণ আৰু শাখা-প্ৰশাখা খুব কমেইহে থাকে। পৰিপক্ক শিপাৰ অঞ্চলত পোৱা যায়।
-
হাৰ্টিগ জাল
হাৰ্টিগ নেট বা হাৰ্টিগ জাল হৈছে ভিতৰলৈ বৃদ্ধি পোৱা হাইফেৰ নেটৱৰ্ক, যি উদ্ভিদৰ গৃহস্থৰ শিপালৈকে বিস্তৃত হৈ শিপাৰ এপিডাৰ্মিছ আৰু এক্ট’মাইক’ৰাইজাল সহজীৱনত থকা উদ্ভিদৰ কৰ্টেক্সৰ কোষৰ মাজত সোমাই যায়।
-
কৰ্টেক্স (উদ্ভিদ বিজ্ঞান)
উদ্ভিদ বিজ্ঞানত কৰ্টেক্স হৈছে ভেছকুলাৰ উদ্ভিদৰ কাণ্ড বা শিপাৰ বাহিৰৰ স্তৰ, যিটো এপিডাৰ্মিছৰ তলত কিন্তু ভেছকুলাৰ বাণ্ডিলৰ বাহিৰত থাকে। কৰ্টেক্স বেছিভাগেই মাটিৰ কলা ব্যৱস্থাৰ বৃহৎ পাতল বেৰৰ পেৰেনকাইমা কোষেৰে গঠিত আৰু ইয়াত গাঁথনিগত পাৰ্থক্য কম বা একেবাৰেই দেখা নাযায়।
-
চামিয়ানা শিপা
চামিয়ানা শিপা বা কেন’পি শিপা, যাক বৃক্ষৰ শিপা বুলিও কোৱা হয়, গছৰ ডালৰ পৰা এপিফাইটিক মেটৰ তলত গজা এক প্ৰকাৰৰ শিপা। এই আকস্মিক শিপাবোৰ আৰ্দ্ৰ, ক’লা, পুষ্টিকৰ পৰিস্থিতিৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত গঠন হয় যিবোৰ “চালিৰ মাটি”ত পোৱা যায়।
-
নাইট্ৰজেনৰ অভাৱ
উদ্ভিদত নাইট্ৰজেনৰ অভাৱ কেতিয়াবা পৰিলক্ষিত হয়। উচ্চ কাৰ্বনযুক্ত জৈৱিক পদাৰ্থ যেনে কাঠৰ গুড়ি মাটিত যোগ কৰিলে এনে হ'ব পাৰে। মাটিত থকা জীৱই কাৰ্বনৰ উৎস ভাঙিবলৈ উপলব্ধ যিকোনো নাইট্ৰজেন ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত উদ্ভিদৰ বাবে নাইট্ৰজেন উপলব্ধ নহয়। ইয়াক মাটিৰপৰা নাইট্ৰজেন "লুট" বুলি জনা যায়।
-
শিপাৰ টুপি
শিপাৰ টুপি (কেলিপ্ট্ৰা বুলিও কোৱা হয়) হৈছে এটা সৰু কিন্তু বহু কাম কৰা অংগ যিয়ে প্ৰতিটো বৰ্ধিত উদ্ভিদৰ শিপাৰ একেবাৰে আগটো ঢাকি ৰাখে। ই সূক্ষ্ম এপিকেল মেৰিষ্টেমটোক যান্ত্ৰিক ক্ষতিৰপৰা ৰক্ষা কৰে, মাটিৰ মাজেৰে শিপাৰ গতি তৈলাক্ত কৰে আৰু শিপাৰ সামগ্ৰিক বৃদ্ধিৰ দিশ নিৰ্দেশনা দিয়া বিশেষ মাধ্যাকৰ্ষণ…
-
পুষ্প-শস্য বিজ্ঞান
পুষ্প-শস্য বিজ্ঞান (Floriculture, floris + culture-ৰপৰা উৎপত্তিপ্ৰাপ্ত) বা ফ্লʼৰিকালচাৰ হৈছে দৃষ্টিনন্দন, বৰ্ণিল তথা ভক্ষণযোগ্য পুষ্প আৰু পত্ৰ উৎপাদনকাৰী উদ্ভিদসমূহৰ দক্ষ উৎপাদন সম্পৰ্কীয় বিজ্ঞানসন্মত অধ্যয়ন। ই সমগ্ৰ বিশ্বতে প্ৰচলিত উদ্যানবিদ্যা আৰু কৃষিকৰ্মৰ এক বাণিজ্যিকভাৱে সফল শাখা।