শ্বেতকেতু

শ্বেতকেতু চান্দোগ্য উপনিষদত উল্লেখ কৰা এজন ঋষি আছিল। তেওঁ উদ্দালক ঋষিৰ পুত্ৰ আছিল, যাৰ প্ৰকৃত নাম আছিল আৰুণি, আৰু ই জিজ্ঞাসাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। উপনিষদত শ্বেতকেতুৰ অজ্ঞানতাৰপৰা আত্মা আৰু সত্যৰ জ্ঞান(সত)লৈ পৰিৱৰ্তিত যাত্ৰাত জড়িত হৈ আছে।

মহাভাৰতত শ্বেতকেতুৱে পিতৃৰ সন্মুখতে এজন ব্ৰাহ্মণে মাকৰ হাত ধৰা দেখি "পত্নীক আজীৱন এজন স্বামীৰ প্ৰতি আনুগত্যশীল হোৱা" প্ৰথা সৃষ্টি কৰাৰ কৃতিত্ব দিয়া হৈছে।^১

শ্বেতকেতুৰ ক্ষেত্ৰ তিনিটা প্ৰধান (মুখ্য) উপনিষদত দেখা যায়, যথা- বৃহদাৰণ্যক উপনিষদ ছ.৬.২.১ৰপৰা ৬.২.৮, চান্দোগ্য উপনিষদ এছ.৫.৩ আৰু কৌশিতকী ছ.১। চান্দোগ্য উপনিষদৰ ষষ্ঠ খণ্ডৰ (প্ৰপাঠক) ষোল্লটা অধ্যায়ত প্ৰকাশ পোৱা মহাৱাক্যত নিহিত জ্ঞানৰ গ্ৰাহক শ্বেতকেতু।

প্ৰথম পুনৰ্জন্মৰ কাহিনী

চান্দোগ্য উপনিষদত শ্বেতকেতুৰ কাহিনীটোৱেই প্ৰথমবাৰৰ বাবে বেদত আৰু হয়তো মানৱ ইতিহাসৰ সকলো জনাজাত লিখনিত পুনৰ্জন্মৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। কাহিনীটোত শ্বেতকেতুৱে পঢ়া-শুনা কৰি ঘৰলৈ উভতি আহে আৰু তেওঁৰ শৈশৱৰ বন্ধুসকলে তেওঁক সুধিছে যে, তেওঁ মৃত্যুৰ পিছৰ জীৱনৰ বিষয়ে কি জানিব পাৰিলে; যাৰ উত্তৰত তেওঁ কয় যে সেয়া তেওঁৰ পাঠ্যক্ৰমৰ অংশ নাছিল। তেওঁলোকে শ্বেতকেতুৰ পিতৃক সুধিছে আৰু তেৱোঁ নাজানে, গতিকে তেওঁলোকে ৰজাক সুধিছে, যিয়ে সকলো সময়তে জানিছিল বুলি দাবী কৰি পুনৰ্জন্মৰ ধাৰণাটো বুজাই দিছিল। তেওঁ লগতে কয় যে, ক্ষত্ৰিয় (যোদ্ধা আৰু প্ৰশাসনিক শ্ৰেণী)সকলৰ মাজত ই এক সাধাৰণ বিশ্বাস আৰু এই বিশ্বাসৰপৰাই তেওঁলোকে নিজৰ ক্ষমতা (যুদ্ধত সাহস) আহৰণ কৰে।^২