মানি (আমাজনৰ কিম্বদন্তি)

টুপি লোককথাৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা লোককাহিনীত মানি অতি উজ্জ্বল ৰঙৰ এগৰাকী থলুৱা ছোৱালীৰ নাম। আমাজনৰ কিংবদন্তিমতে মানিৰ সৈতে তেওঁৰ কবৰৰ পৰা ওলোৱা থলুৱা প্ৰধান খাদ্য মানিয়কৰ কাল্টৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছে।

কিংবদন্তি

এজন টুপি মুখিয়ালৰ কন্যা গৰ্ভৱতী হ’ল। তাই কোনো পুৰুষক চিনি পোৱা নাই বুলি কোৱাৰ পিছতো নিজৰ পৰিয়াললৈ লজ্জা আৰু মান-সন্মান ধ্বংস কৰি দিয়া মানুহজনৰ ওপৰত প্ৰতিশোধ ল’ব বিচাৰিছিল তাইৰ দেউতাকে। তেওঁ তাইক মানুহজনৰ নাম প্ৰকাশ কৰিলবলৈ জোৰ দিলে আৰু আনকি প্ৰাৰ্থনা, ভাবুকি আৰু শেষত কঠোৰ শাস্তিৰ বিধানো কৰিলে। কিন্তু তাই ক’বলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ ফলত তাইৰ দেউতাকে তাইৰ এটা জুপুৰিৰ ভিতৰত ধৰি বন্দী কৰি ৰাখি তাইক হত্যা কৰাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। গতিকে এই চিন্তাকে মনত ৰাখি জনগোষ্ঠীৰ মুখিয়ালজনে শুই পৰিল আৰু সপোন দেখিলে যে যোদ্ধাৰ দৰে সাজ-পোছাক পিন্ধা বগা চালৰ মানুহ এজনে তেওঁক ক’লে যে তেওঁৰ জীয়েকে তেওঁক সঁচা কথা কৈছে আৰু তেওঁৰ কোনো পুৰুষৰ লগত কোনো ধৰণৰ সংযোগ হোৱা নাই। তেওঁ তেওঁক নিজৰ ছোৱালীজনীৰ যত্ন ল’বলৈ ক’লে কাৰণ এদিন তাই তেওঁৰ সকলো জনগোষ্ঠীৰ বাবে এক ডাঙৰ উপহাৰ বহন কৰিবলৈ ওলাইছে।^১

শুক্লা নৱমীৰ পিছত তাই এনে এজনী ছোৱালী জন্ম দিলে, যাৰ ছাল চন্দ্ৰৰ দৰে বগা আৰু চকু দুটা ৰাতিৰ দৰে ক’লা। সেইটোৱে কেৱল সমগ্ৰ জনগোষ্ঠীটোৱেই নহয়, নৱজাত শিশুটিক চাবলৈ অহা ওচৰ-চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীবোৰকো আচৰিত কৰি তুলিছিল কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিব পৰা নাছিল যে তাই বগা। সুখী আৰু ধুনীয়া মানীয়ে প্ৰথম জন্মদিনলৈকে ডাঙৰ হৈছিল, কিন্তু কোনো ধৰণৰ অসুস্থতা বা বিষৰ লক্ষণ নোহোৱাকৈয়ে তেওঁৰ অভাৱনীয় মৃত্যু হৈছিল। মুখিয়ালজন ইমানেই অকলশৰীয়া হৈ পৰিছিল যে শিশুটিক নিজৰ জুপুৰীৰ ভিতৰতে পুতি থৈছিল। মাকে প্ৰতিদিনে তাইৰ কবৰত পানী দিছিল; সেইটো তেতিয়া তাইৰ জনগোষ্ঠীত প্ৰথা আছিল। এদিন মানিৰ কবৰৰ পৰা এটা বেলেগ ধৰণৰ গছ গজি উঠিল,^২ আৰু যিহেতু সেই ধৰণৰ গছ কোনেও দেখা নাছিল, সেয়েহে তেওঁলোকে ইয়াক বৃদ্ধি কৰিবলৈ দিলে আৰু জনগোষ্ঠীৰ কোনোৱেই ইয়াক স্পৰ্শ কৰিবলৈ সাহস কৰা নাছিল। আনকি তেওঁলোকে লক্ষ্য কৰিছিল যে যেতিয়া চৰাইবোৰে উদ্ভিদৰ ফল খায় তেতিয়া ইহঁতে অদ্ভুত লক্ষণ দেখা দিয়ে, যেন সিহঁতে মদ্যপান কৰি আছে।^৩ কিছু সময়ৰ পিছত পৃথিৱীত এটা ফাট মেলিলে আৰু জনগোষ্ঠীৰ মানুহে মৃত শিশুটিৰ মৃতদেহৰ বগা ছালৰ ৰংৰ সৈতে মিল থকা এটা ফল পালে। মাটিৰ পৰা ফলবোৰ তুলি লৈ খোলা উলিয়াই সিজাইছিল আৰু আচৰিত কথা ইয়াৰ সোৱাদ সুস্বাদু হৈছিল। আনকি ই তেওঁলোকৰ শক্তিকো নবীকৰণ কৰিছিল। তেওঁলোকে এনেকুৱা এটা পানীয়ও প্ৰস্তুত কৰিছিল যিয়ে সহজেই শুৱাই পেলাব পাৰে। গতিকে তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁলোকে শিপাটোক তেওঁলোকৰ প্ৰধান খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ইয়াক "মণ্ডিঅ'কা" বুলি কয়, যাৰ অৰ্থ টুপি ভাষাত "মাণ্ডি= মানিৰ ঘৰ (oca, টুপি–গুয়াৰানী ভাষাত)।"^৪

সংস্কৰণসমূহ

কিংবদন্তিটোৰ বেলেগ বেলেগ সংস্কৰণ আছে। এজনে কয় যে এটা ভাল আত্মা পৃথিৱীলৈ নামি আহি ভাৰতীয়সকলক মেনিয়ক দেখুৱাইছিল, তাত বাস কৰা দুষ্ট আত্মাটোক উলিয়াই আনিবলৈ শিকাইছিল, যদিও তেওঁলোকক শিকাব পৰা নাছিল যে, উদ্ভিদটোৰ বংশবৃদ্ধি কেনেকৈ হ’ব পাৰে। ইয়াৰ পিছত জনজাতিটোৰ এগৰাকী মহিলা ভাৰতীয়ই হাবিৰ মাজেৰে বিচৰণ কৰি থাকোঁতে এজন ধুনীয়া ডেকা চিকাৰীৰ সন্মুখীন হ’ল, যিজন আন কোনো নাছিল, মেনিয়াক ৰূপান্তৰিত হৈছিল। সি তাইক প্ৰেমৰ জালত পেলালে আৰু এই মিলনৰ পৰাই এগৰাকী কন্যা সন্তান জন্ম হ’ল। তাই জনগোষ্ঠীটোক জোপোহা গছজোপাৰ বাগিচালৈ লৈ গৈছিল আৰু কাণ্ডৰ মিহি অংশৰ পৰা ইয়াক কেনেকৈ বংশবৃদ্ধি কৰিব লাগে সেই বিষয়ে শিকাইছিল।^৩

কৌটো ডি মেগালহেছৰ অধিক বিশদ সংস্কৰণত কোৱা হৈছে যে, কেনেকৈ জনগোষ্ঠীৰ মুখীয়ালজনে নিজৰ ছোৱালীক হত্যা কৰিবলৈ ওলাইছিল যেতিয়া তেওঁৰ সপোনত এজন বগা পুৰুষ যোদ্ধা আহি তেওঁক তেনে নকৰিবলৈ কৈছিল, কাৰণ তেওঁৰ ছোৱালীয়ে তেওঁক সঁচা কথা কৈছিল, আৰু সঁচাকৈয়ে তেওঁৰ কোনো পুৰুষৰ সৈতে কোনো যোগাযোগ নাছিল। কুমাৰীগৰাকীৰ জন্ম হোৱা সন্তানটো আছিল এজন ল'ৰা যাৰ নাম আছিল মানি।[3] এবছৰৰ শেষত শিশুটিৰ অসুস্থতাৰ লক্ষণ দেখা নোপোৱাকৈয়ে অভাৱনীয়ভাৱে মৃত্যুমুখত পৰে। তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয় আৰু পিছলৈ তেওঁৰ কবৰৰ ওপৰত এটা অদ্ভুত গছ গজি উঠিল। ভাৰতীয়সকলে কবৰটো খুলি শিশুটিৰ মৃতদেহ বিচাৰি পোৱাৰ পৰিৱৰ্তে এটা শিপা আৱিষ্কাৰ কৰে যাক তেওঁলোকে মণি-ওকা (মণিৰ ঘৰ) বুলি কয়।^৩

কাৰ্লোছ টেশ্বাউৰে দিয়া আন এটা সংস্কৰণত কোৱা হৈছে যে মুখীয়ালৰ কন্যা আৰু বগা যোদ্ধাৰ মিলনৰ পৰা জন্ম হোৱা শিশুটিয়ে কেৱল দীৰ্ঘদিন জীয়াই থকাই নহয়, তেওঁৰ জনগোষ্ঠীক বহু কথাও শিকাইছিল। তেওঁ তেওঁলোকক লগতে ক’লে যে, তেওঁৰ মৃত্যুৰ এবছৰৰ পিছত তেওঁলোকে তেওঁৰ কবৰ মুকলি কৰিব লাগে যাতে সকলোতকৈ ডাঙৰ ধন, পিঠা উৎপাদন কৰা শিপা, তেওঁলোকৰ আগত প্ৰকাশ পায়।^৩