নগা মাতৃ সন্থা

নগা মাতৃ সন্থা (NMA) হৈছে নাগালেণ্ডৰ মহিলাসকলে গঠন কৰা এক নাগৰিক সমাজৰ সংগঠন।^১ সংস্থাটোৱে ধাৰাবাহিকভাৱে সংঘাত, শান্তি নিৰ্মাণ আৰু দ্ৰব্যৰ অপব্যৱহাৰৰ সমস্যাসমূহ সমাধানৰ চেষ্টা কৰি আহিছে, আলোচনাৰ বাবে এক মঞ্চ সৃষ্টি কৰি যিয়ে পৃথক পৃথক কণ্ঠক একত্ৰিত কৰে।^১ গঠনৰ পিছৰে পৰা ৮০ আৰু ৯০ৰ দশকৰ মাজেৰে এন এম এয়ে ভাতৃঘাতী হত্যা, এন এছ চি এন (আই-এম) আৰু এন এছ চি এন (কে)ৰ দৰে বিভিন্ন নাগা সংগঠনৰ মাজত হোৱা হিংসা আৰু ভাৰতীয় নিৰাপত্তা বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে ধাৰাবাহিকভাৱে নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰি আহিছে।^২

ইতিহাস

নাগালেণ্ড সংঘাতৰ জনগোষ্ঠীয় সংঘাত, অবাধ মদ্যপান, আৰু ড্ৰাগছৰ সমস্যাৰ পটভূমিত ১৯৮৪ চনত কোহিমাত নগা মাতৃ সন্থা, এন এম এ স্থাপন কৰা হৈছিল। নাগালেণ্ডৰ মহিলাসকলৰ বাবে এন এম এ এটা ছত্ৰ সংগঠন হৈ পৰিছিল, যিয়ে বিভিন্ন নগা জনগোষ্ঠীৰ মহিলা শাখা যেনে, অংগামী, আওছ আদিৰ নাৰী শাখাক একত্ৰিত কৰিছিল। নেইডনৌ আংগামী আছিল এন এম এৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। জনপ্ৰিয়ভাৱে ‘শান্তিৰ মাতৃ’ হিচাপে পৰিচিত আংগামীয়ে ১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৯৪ চনলৈকে ইয়াৰ সাধাৰণ সম্পাদিকা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। আশীৰ দশকৰ সময়ছোৱাত নাগালেণ্ডত ড্ৰাগছ আসক্তি আছিল এক অবাধ সমস্যা। ইয়াৰ ফলত জীৱনৰ বিভিন্ন কৰ্মৰ মহিলাসকলক একত্ৰিত কৰি এই বিপদৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ সক্ষম হৈছিল। নব্বৈৰ দশকত এইচ আই ভি আৰু এইডছৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো এন এম এয়ে অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰিছিল। এন এম এৰ প্ৰতিষ্ঠাপক তথা প্ৰাক্তন সভাপতি আবেই-উ মেৰুৱে কয় যে আৰম্ভণিতে ঘৰবোৰক প্ৰভাৱিত কৰা আটাইতকৈ ডাঙৰ বিষয়টো আছিল ড্ৰাগছৰ আসক্তি। "মাতৃসকলে একেলগে আহিছিল কাৰণ ই প্ৰতিখন ঘৰতে আঘাত দিছিল।", মেৰুৱে লগতে কয়।^৩

কাৰ্যাৱলী

এন এম এৰ সংবিধান অনুসৰি প্ৰতিগৰাকী প্ৰাপ্তবয়স্ক নগা মহিলাই এক টকাৰ প্ৰতীকী বাৰ্ষিক মাচুল দি সদস্যপদ লৈ স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে সদস্য হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। বিভিন্ন নগা জনগোষ্ঠীয়ে ভিতৰৰ পৰা সদস্যক এন এম এৰ নেতা হিচাপে মনোনীত কৰে।^৪ তথ্য বিয়পোৱাৰ সমান্তৰালকৈ এন এম এয়ে এটা পুনৰ্বাসন কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰে। এনএমএই ৰাজ্যজুৰি মহিলাসকলৰ বাবে একাধিক প্ৰাসংগিক বিষয়ৰ ওপৰত কৰ্মশালা আৰু প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰে। নগা মহিলাসকলৰ অৰ্থনৈতিক সবলীকৰণৰ দিশতো কাম কৰে^৫ তেওঁলোকে সক্ৰিয়ভাৱে ভূগৰ্ভস্থ সামৰিক সংগঠনসমূহে শিশুক নিযুক্তি দিয়াৰ বিৰুদ্ধে মত পোষণ কৰে।^২ এন এম এয়ে নাগালেণ্ড চৰকাৰ আৰু নগা ছাত্ৰ ফেডাৰেচনৰ মাজত চাকৰিৰ বয়সৰ সীমাৰ ওপৰত আলোচনাৰ সফলতাৰে মধ্যস্থতা কৰিছিল।^৬ ১৯৯৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ৰাজ্যখনত বৃদ্ধি পোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতি আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ পৰিস্থিতিক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ এন এম এয়ে এটা শান্তি দল গঠন কৰে।

ড্ৰাগছ আৰু মদ্যপানৰ বিৰুদ্ধে

৮০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিৰে পৰা উত্তৰ-পূবত ড্ৰাগছ আসক্তি এক গম্ভীৰ সমস্যা হৈ পৰিছিল যিয়ে ৰাজ্যসমূহৰ যুৱক-যুৱতীসকলক বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। ইয়াৰ আঁৰৰ এটা মূল কাৰণ আছিল এই অঞ্চলটো সোণালী ত্ৰিভুজৰ ওচৰত থকাৰ বাবে য’ৰ পৰা ড্ৰাগছ পৰিবহণ কৰা হৈছিল। অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক সমস্যা আৰু শিথিল চৰকাৰী যন্ত্ৰপাতিও সমস্যাটো আৰু বেছি ভয়াৱহ কৰি তুলিছিল।^৭ নগা মাতৃ সংস্থাই কৃপা ফাউণ্ডেশ্যনৰ সহযোগত কোহিমাত এটা বিষমুক্তকৰণ আৰু পৰামৰ্শ কেন্দ্ৰ চলায়।^৭ পাত্ৰ আৰু মান্নাই (২০০৮) কৰা এক অধ্যয়নত পৰ্যবেক্ষণ কৰা মতে, ‘তেওঁলোকে মহিলাসকলক এই সামাজিক দুষ্টতাৰ বিপদৰ বিষয়ে সচেতন কৰি তুলিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক এখন ভাল নগা সমাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ প্ৰেৰণা দিছিল’।

শান্তি আৰু সংঘাতৰ ওপৰত

বিভিন্ন বিদ্ৰোহী সংগঠনক শান্তি আলোচনালৈ অনাৰ প্ৰয়াসত এন এম এয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।^৮ ১৯৯৪ চনত এন এম এয়ে নিজৰ, ‘শ্বেড ন’ ম’ৰ ব্লাড’ অভিযানৰ জৰিয়তে শান্তি নিৰ্মাণৰ প্ৰচেষ্টা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে গ্ৰহণ কৰা শান্তি প্ৰচেষ্টাৰ পথ প্ৰদৰ্শক শক্তি হৈয়েই আছে। মানৱ সততাৰ মূলমন্ত্ৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অভিযানে প্ৰতিটো জীৱনৰ মূল্যক পবিত্ৰ বুলি গণ্য কৰে। এই অভিযানৰ অংশ হিচাপে এনএমএই সকলো দাবীহীন মৃতদেহ পৰম্পৰাগত চাদৰত মেৰিয়াই দিছিল, সেয়া 'নগা' বা ভাৰতীয় নিৰাপত্তাৰক্ষীৰ হওক।^৯ ১৯৯৭ চনৰ ভাৰত-নগা শান্তি চুক্তিত সহায়ক হোৱা প্ৰাক্তন গৃহ সচিব জি কে পিল্লাই এই শ্লোগানৰ শক্তিক এটা উত্তেজক বুলি মনত পেলাইছে, যিদৰে ই সন্তান জন্ম আৰু সন্তান লালন-পালনৰ যন্ত্ৰণা অনুভৱ কৰা আৰু তাৰ পিছত সশস্ত্ৰ সংঘাতত সন্তান হেৰুৱাই পেলোৱা মাতৃসকলৰ পৰাও আহিছিল। তেওঁৰ মতে এই আন্দোলনে শান্তি প্ৰক্ৰিয়াৰ অনুঘটক হিচাপে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।^১০

২০১০ চনৰ মাও গেটৰ কাণ্ড

• মূল প্ৰবন্ধ: ২০১০ চনৰ মাও গেটৰ কাণ্ড

২০১০ চনত এন এছ চি এন (আই-এম)ৰ নেতা, ২০১৯ৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত উদ্ভৱ হোৱা সংঘৰ্ষৰ সময়ত মণিপুৰৰ কমাণ্ডোৰ গুলীত দুজন নগা যুৱকক হত্যা কৰা হৈছিল। থুইংগালেং মুইভালৈ মণিপুৰৰ উখৰুল জিলালৈ। নগা মাতৃ সন্থাৰ সদস্যসকলে অচিনাক্ত মৃতদেহ উদ্ধাৰ কৰি পৰিয়ালৰ হাতত গতাই দিয়াৰ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।^৩

জাতিগত ঐক্যৰ বাবে

এন এম এয়ে জাতিগত ঐক্যৰ দৰে বিতৰ্কিত বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোচনা আৰু পৰামৰ্শৰ স্থানত বিশ্বাস কৰে। স্থানীয় ৰংমেই সম্প্ৰদায়ক লৈ উদ্ভৱ হোৱা সংঘাতৰ সময়ত এনএমএই জনগোষ্ঠীয় নেতা আৰু নগা গাঁও পৰিষদ (নাগা হোহো)ক "ভিতৰ আৰু বাহিৰৰ পৰা বিভাজনকাৰী শক্তিৰ বিৰুদ্ধে ঐক্যবদ্ধতা, আৰু নগাসকলৰ ভৱিষ্যতৰ বাবে শান্তি আৰু অধিক বুজাবুজিৰে একেলগে কাম কৰিবলৈ" আহ্বান জনায়। পাত্ৰ আৰু মান্নাই (২০০৮) চলোৱা অধ্যয়নত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, ‘মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে মহিলাৰ ভূমিকা যথেষ্ট স্বীকৃত আৰু গ্ৰহণযোগ্য। তেওঁলোকে নিজৰ ভূমিকা এনেদৰে দৃঢ় কৰে যাতে সংঘাতপূৰ্ণ নগাসকলক আত্মধ্বংসৰ পৰা ৰক্ষা পৰে'।^২

মহিলা সংৰক্ষণৰ বাবে

এনএমএই ৰাজহুৱা ক্ষেত্ৰত ৰাজনীতি আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত মহিলাৰ অধিক প্ৰতিনিধিত্বৰ বাবে যুঁজ দিয়ে।^১১ বৰ্তমান এন এম এয়ে ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত স্থানীয় নিৰ্বাচনত মহিলাৰ বাবে ৩৩% সংৰক্ষণৰ বাবে উত্থাপন কৰা এটা গোচৰৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি আছে।^১১১২ সংস্থাটোৱে বিশ্বাস কৰে যে এনে সংৰক্ষণ প্ৰথাগত আইনৰ সৈতে সংঘাতপূৰ্ণ নহয়।^৪

এইচ আই ভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে

১৯৯১ চনত এইচ আই ভি এইডছ ৰোগীৰ বিৰুদ্ধে কলংকমুক্তকৰণ আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল এন এম এয়ে। এই আন্দোলনৰ অংশ হিচাপে এন এম এৰ সদস্যসকলে মণিপুৰ কাৰাগাৰৰ পৰা এইচ আই ভি পজিটিভ কয়দীসকলৰ সৈতে হাতে হাত ধৰাধৰি কৰিছিল।^১৩

বঁটা আৰু স্বীকৃতি

২০১৩ চনৰ বাবে জীৱন অৱদানৰ বাবে টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া ছ'চিয়েল ইমপেক্ট বঁটা।^৩