দস্তকাৰ

দস্তকাৰ (Dastkar) হ'ল ভাৰতৰ পৰম্পৰাগত শিল্পকলাৰ প্ৰচাৰ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ বাবে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষৰ শিল্পীসকলৰ সৈতে কাম কৰা এক ভাৰতীয় বেচৰকাৰী সংস্থা।^১ ১৯৮১ চনত দিল্লীত ইয়াৰ বৰ্তমানৰ অধ্যক্ষ লাইলা ত্যাবজীকে ধৰি ছয়গৰাকী মহিলাৰ এটা দলে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।^২

আজি ই ১৯৮২ চনৰ পৰা প্ৰতি বছৰে আয়োজন কৰা শিল্পকৰ্ম প্ৰদৰ্শনী দস্কতাৰ মেলাৰ সমাৰ্থক॥

ইতিহাস

দস্তকাৰে ১৯৮১ চনত ১৫টা শিল্পকলাৰ সৈতে আৰম্ভ কৰি কাম আৰম্ভ কৰে, আৰু ৩০ বছৰৰ পিছত ই সমগ্ৰ ভাৰতৰ ৩৫০টা শিল্পকলাৰ সৈতে জড়িত।^৩ বছৰ বছৰ ধৰি দস্তকাৰে গ্ৰাম্য অঞ্চলত মহিলা সবলীকৰণৰ কাম কৰি আহিছে, য’ত তেওঁ আত্মনিৰ্ভৰশীল শিপিনী গোট গঢ়ি তোলাৰ কামত জড়িত হৈ আছে।^৪

২০০৫ চনত ত্যাবজীয়ে প্ৰীতম সিং (অনোখী), ঋতু কুমাৰ, মধুকৰ খেৰা আৰু ফাবিন্দিয়াৰ সৈতে অল ইণ্ডিয়া আৰ্টিচন এণ্ড ক্ৰাফ্ট ৱৰ্কাৰছ ৱেলফেয়াৰ এছ’চিয়েচনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক-সদস্য হয়। ২০১২ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ পদ্মশ্ৰী সন্মান লাভ কৰিছিল।^৫

দস্তকাৰ মেলা

দস্তকাৰে বাৰ্ষিক "দস্তকাৰ মেলা"ৰ আয়োজন আৰম্ভ কৰে, শৰৎকালত, শৰৎকালীন উৎসৱৰ পূৰ্বে, আৰু দীপাৱলীৰ শিল্প মেলা আৰু প্ৰদৰ্শনী। দিল্লীত অনুষ্ঠিত হোৱা এই মেলা ২২খনৰো অধিক ৰাজ্যৰ শিল্পীসকল আৰু শিল্পীসকলে তেওঁলোকৰ শিল্পকলা আৰু কাৰুশিল্প সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰে। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত শিল্পীসকলৰ কৰ্মশালা আৰু প্ৰদৰ্শনৰো ব্যৱস্থা আছে।^৬

দস্তকাৰ নেচাৰ বজাৰ

১৯৮৩ চনত পৰিৱেশবিদ বাল্মিক থাপাৰে প্ৰাকৃতিক সামগ্ৰী আৰু আঁহৰ লগতে প্ৰকৃতিৰ মটিফ আৰু চৰাই আৰু প্ৰাণীৰ প্ৰতিচ্ছবিৰে প্ৰকৃতিৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ ধাৰণাটো আগবঢ়াই দিয়াৰ পিছত "দস্তকাৰ প্ৰকৃতি বজাৰ"ৰ আয়োজন আৰম্ভ কৰে। বছৰ বছৰ ধৰি দিল্লীৰ দিল্লী হাট, ক্ৰাফ্ট মিউজিয়াম, দিল্লী, ইন্দিৰা গান্ধী নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ দ্য আৰ্টছ (আই জি এন চি এ) আৰু মেহৰাউলীৰ কিষাণ হাটকে ধৰি বিভিন্ন স্থানত অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে।^৭৮ ২০১২ চনত মেহৰৌলী কিষাণ হাটক দিল্লী পৰ্যটন পৰা ১৫ বছৰৰ বাবে লিজত দিয়া হৈছিল য'ত থিম-আধাৰিত বজাৰসমূহ আয়োজন কৰা হৈছিল, য'ত দক্ষিণ এছিয়াৰ বজাৰ, শীতকালীন তাঁত আৰু বসন্ত বজাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ইয়াত ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ আঞ্চলিক আৰু বিশেষ ৰন্ধনপ্ৰণালীও প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছে ^৩

দেশৰ বহু ঠাইত এতিয়া একেধৰণৰ দস্তকাৰ বজাৰ আয়োজন কৰা হয়, য'ত শিল্প গোট আৰু বিভিন্ন ৰাজ্যই শিল্পকৰ্মসমূহ প্ৰদৰ্শন আৰু বিক্ৰী কৰে।^৯