দশ ৰজাৰ যুদ্ধ

দশ ৰজাৰ যুদ্ধৰ (Sanskrit: दाशराज्ञयुद्धम्, Battle of the Ten Kings) কথা প্ৰথমে ঋগবেদৰ সপ্তম মণ্ডলত উল্লেখ কৰা হৈছিল। ই পৰুশনি নদীৰ পাৰত ভাৰত জনগোষ্ঠীৰ সুদাস নামৰ এজন ৰজা আৰু পুৰু, যদু, তুৰ্বাস, অনু, দ্ৰুহ্যু, আলিনা, পক্ষ, ভালনা, শিৱ আৰু বিষানিন জনগোষ্ঠীৰ সংঘৰ মাজত সংঘটিত হৈছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ভৰতসকলৰ নিৰ্ণায়ক বিজয় আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কুৰু ৰাজনীতিৰ গঠন হয়। ঋগ্বেদত উল্লেখ কৰা দহ ৰজাৰ যুদ্ধই হয়তো মহাভাৰতত কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ "কাহিনীৰ 'কেন্দ্ৰ' গঠন কৰিছিল"।

যুদ্ধ

ঋগবেদৰ ৩ নং পুথিত উল্লেখ আছে যে ভাৰত জনগোষ্ঠীয়ে বিয়াছ নদী আৰু ছুটলেজ নদী পাৰ হৈ (ভৱিষ্যত) কুৰুক্ষেত্ৰ অঞ্চলৰ ফালে আগবাঢ়িছিল য'ত তেওঁলোকে ভাৰত-আৰ্য্য আৰু অভাৰত-আৰ্য্য উভয়ৰে নৱজাত (আৰু অস্থায়ী) আন্তঃজনজাতি মিত্ৰতা^১ ৰ সন্মুখীন হৈছিল। এই মিত্ৰতাৰ সন্মুখীন হৈছিল এখন যুদ্ধত, যাৰ বৰ্ণনা ৭ নং কিতাপৰ ১৮ নং গীত (৫-২১ পদ)ত কৰা হৈছে। মাইকেল উইটজেলে যুক্তি আগবঢ়ায় যে ই হয়তো এজন বহিষ্কৃত পৰিয়ালৰ পুৰোহিতৰ আন্তঃজনজাতীয় ক্ষোভ বা ষড়যন্ত্ৰৰ ফল হ'ব পাৰে, আনহাতে ৰণবীৰ চক্ৰৱৰ্তীয়ে যুক্তি আগবঢ়ায় যে এই যুদ্ধ সম্ভৱতঃ নদীসমূহ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে কৰা হৈছিল, যিবোৰ জলসিঞ্চনৰ বাবে জীৱনৰেখা আছিল।^{১২৩৪২} গীতসমূহত ভাৰতৰ পৰা গৰু চুৰি কৰিবলৈ বিচৰা সন্মত জনগোষ্ঠীসমূহৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।^২

মাইকেল উইটজেলে তেওঁৰ ৰচনাক অতিশয় প্ৰশংসা কৰা পণ্ডিত হান্স-পিটাৰ শ্বমিটে যুক্তি দিছিল যে দহ ৰজাৰ যুদ্ধৰ বৰ্ণনা কৰা গীতবোৰত বিৰোধী জনজাতীয় মিত্ৰতাক উপহাস কৰাৰ লক্ষ্যৰে বহু পৰিমাণে কটুক্তি, শব্দৰ খেলা, তুলনা আৰু পৰোক্ষ কৌতুক আছে।^১৪৫ শ্বমিটৰ মতে এই শৈলী ঋগবেদত অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰধান। কিন্তু এই উল্লেখসমূহৰ বহুখিনি সেই সময়ৰ ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ লগত ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত আছিল আৰু আধুনিক পাঠকৰ বাবে ইয়াক বুজিবলৈ কঠিন। ফলত গীতবোৰত ব্যৱহৃত জটিল কাব্যিক ভাষাৰ বাবে পণ্ডিতসকলৰ কিছুমান শব্দ আৰু অংশৰ অৰ্থ সম্পৰ্কে প্ৰায়ে মতানৈক্য হয়।^৪২