চপয়

চপয়( sopoy) এবিধ চতুষ্পদী ছন্দৰ কবিতা ৷ “এই ছন্দত চাৰি ফাঁকি থাকে। ৰাগ অনুসাৰে ইয়াৰ প্ৰত্যেক ফাঁকিত দহ, এঘাৰ, বাৰ, তেৰলৈকে বা তাতোকৈ বেছি আখৰ থাকিব পাৰে আৰু দুই পদৰ শেষৰ আখৰৰ মিল থাকে৷”^১ চপয় পৰস্পৰে মিল হোৱা চাৰি ফাকিৰ এবিধ ছন্দেৰে ৰচনা কৰা বিষ্ণুৰ স্তৱ।^২৩ ছন্দত ৰচিত স্তৱ বা গুণ বৰ্ণনাৰ নামেই চপয়৷^৪শঙ্কৰদেৱে তিনিপ্ৰকাৰ ভটিমা ৰচনা কৰিছিল৷ তাৰ ভিতৰৰ দুটিমান দেৱভটিমাত এই দুৰ্লভ চপয় ছন্দ প্ৰয়োগ কৰিছিল। তেনে এটা দেৱভটিমাৰ চপয় ছন্দৰ এটা অংশৰ উদাহৰণ:--

জয় জয় জগজন জীৱন মুৰাৰি৷

কংস কেশী বক অঘ অন্তকাৰী৷

সেৱে যাক বিভু ব্ৰহ্মা অধিকাৰী৷

ভুকুতি মুকুতি নিত্য কৰতু তোহাৰি৷৷^৫

(হামাকু?) কুণ্ডিন নগৰী অনুপাম।

আছে কন্যা এক ৰুকমিনী নাম॥

ভীষ্মক-ৰাজ-নন্দিনী বৰ বালা।

বাঢ়য় নব জিনি চান্দক কলা॥

কি কহব ৰমণীক ৰূপ প্ৰচুৰ।

বদনক হেৰি চান্দ ভেল দূৰ॥

নয়নক পেখি পাই বড়ি লাজ।

কৰল ঝম্প কমল জল মাঝ॥^১

• আন এটা চপয় ছন্দৰ ভটিমা হ’ল,

শুণ শুণ ৰুকমিণী আই ৷

কৃষ্ণ গুণ কহন নাযাই ৷।

মুখ ইন্দু কৌটি পৰকাশ ৷

দশন মেতিম মন্দ হাস ৷।^৬১