উগ্ৰসেন

উগ্ৰসেন হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতত উল্লেখ থকা এটা চৰিত্ৰ। যাদৱবংশ বংশৰ বৃষ্ণী জনগোষ্ঠীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা ৰাজ্য মথুৰাৰ ৰজা। তেওঁৰ পুত্ৰ কংস কৃষ্ণৰ মাতৃ দৈৱকীৰ ভায়েক আছিল। ৰজা উগ্ৰসেনক কংসই সিংহাসনৰ পৰা আঁতৰাই দৈৱকী আৰু তেওঁৰ স্বামী বাসুদেৱৰ সৈতে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বিহা হয়। কৃষ্ণই নিজৰ দুষ্ট মোমায়েকক পৰাস্ত কৰি উগ্ৰসেনক পুনৰবাৰ মথুৰাৰ শাসক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।^১

ইতিহাস

পুৰাণ অনুসৰি কংসই মথুৰাত কৃষ্ণ আৰু বলোৰামৰ শৌৰ্যক লৈ ঈৰ্ষাপৰায়ণ হৈ এবাৰ নিজৰ পিতৃক মৃত্যুদণ্ডৰ আদেশ জাৰি কৰিছিল, তেওঁলোকে হত্যাৰ বাবে এৰি দিয়া বনৰীয়া হাতীক বধ কৰা পৰ্যবেক্ষণ কৰিছিল। হাত ভৰি বান্ধি দেউতাকক কালিন্দী নদীত পেলাই দিবলৈ আদেশ দিলে। তেওঁৰ ভাগিনে তেওঁক হত্যা কৰাৰ বহু কাৰণৰ ভিতৰত এইটোও আছিল।^২

কৃষ্ণই উগ্ৰসেনক মথুৰা নগৰত পুনৰ সন্মানীয় আদৰণিৰে সন্মান জনাইছিল:^৩

হে ৰজা, আপোনাৰ উদ্দেশ্যৰ বিষয়ে অৱগত কৰি মই কওঁ যে আপুনি মথুৰাৰ ৰজা। অন্যথা হ’ব নালাগে। হে ৰজা, মই আপোনাক দেশ আৰু উপহাৰৰ উপযুক্ত অংশ প্ৰদান কৰিম। মই আন ৰজাসকলৰ লগত কৰাৰ দৰে মই আগতেই আপোনাৰ অংশ সংৰক্ষণ কৰি ৰাখিছিলো, কোনো অলংকাৰ বা বস্ত্ৰ নোহোৱাকৈ এক লাখ অংশ। হে ৰজা, সোণ, ছাতি, চোঁৱৰ, পতাকা আৰু স্বৰ্গীয় অলংকাৰেৰে সজ্জিত হৈ আপোনাৰ বগা গাড়ীত উঠি যাওক। আৰু নিজৰ ৰ’দালি জিলিকনিৰ মুকুট পিন্ধি মথুৰা চহৰখন শাসন কৰক, নিজৰ পুত্ৰ-নাতি-নাতিনীৰ সৈতে আনন্দিত হৈ শত্ৰুক পৰাস্ত কৰি ভোজ জাতি বৃদ্ধি কৰক। দেৱতাৰ ৰজা বজ্ৰধাৰীয়ে অনন্ত আৰু শৌৰীক স্বৰ্গীয় অলংকাৰ আৰু বস্ত্ৰ বিচাৰি পঠিয়াই দিছে। সেই স্থাপন অনুষ্ঠানত মথুৰাৰ নাগৰিকৰ বাবে সংৰক্ষিত হাজাৰটা সোণৰ মুদ্ৰাৰ পৰা দেৱৰজাই আদেশ দিছে যে, প্ৰতিজন ৰচক আৰু কবিক এহাজাৰ, প্ৰতিজন বৃদ্ধ, বেশ্যা আৰু অন্যান্য পুৰুষক এশ আৰু ৰজা উগ্ৰসেনৰ সৈতে বাস কৰা যাদৱ, বিকাদ্ৰু আদিৰ প্ৰতিজনক দহ হাজাৰ দিব লাগে। — হৰিবংশ পুৰাণ, অধ্যায় ৫৬

শাম্ব,কৃষ্ণৰ পুত্ৰ আৰু উগ্ৰসেনৰ প্ৰপৌত্ৰ, গৰ্ভৱতী মহিলাৰ বেশ ধৰি কেইবাজনো ঋষিক অপমান কৰিছিল আৰু ঋষিসকলক শিশুটিৰ লিংগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কৈছিল। ঋষিসকলে তেওঁক অভিশাপ দিছিল যে, তেওঁ এটা লোহাৰ খণ্ড প্ৰসৱ কৰক, যাৰ ফলত তেওঁৰ সমগ্ৰ বংশৰ ধ্বংস হ’ব। যাদৱসকলে এই খবৰ উগ্ৰসেনক জনাইছিল আৰু তেওঁ লোৰ খণ্ডটি গুড়ি কৰি সাগৰত পেলাই দিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজ্যত সুৰাও নিষিদ্ধ কৰিছিল। কোনোবা সময়ত এই ঘটনাৰ পিছত তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰি স্বৰ্গ লাভ কৰিছিল। তেওঁ ভূৰিশ্ৰৱা, শল্য, উত্তৰ আৰু তেওঁৰ ভাতৃ শংখ, বাসুদেৱ, ভূৰী, কংসৰ সৈতে স্বৰ্গত দেৱতাৰ সংগত যোগদান কৰে।^৪