ইয়ি-উৱা

ইগবো পৌৰাণিক কাহিনীত পোৱা ইয়ি-উৱা হৈছে এনে এটা বস্তু যিয়ে মৃত শিশুৰ (অগবাঞ্জে নামেৰে জনাজাত) আত্মাক পৃথিৱীৰ সৈতে বান্ধি ৰাখে, যাৰ ফলত ই পুনৰ একেগৰাকী মাতৃৰ ওচৰত পুনৰ জন্ম লয়।^১

শিল, পুতলা, চুলি বা মৃত শিশুৰ কাপোৰৰ টুকুৰা, শংকা বা প্ৰসাদ আদি বহুতো বস্তুৱে ইয়ি-উৱাৰ উদ্দেশ্য সাধন কৰিব পাৰে। অগবাঞ্জে জিৰণি ল’বলৈ আৰু মাকক খেদি ফুৰা বন্ধ কৰিবলৈ হ’লে ইয়ি-উৱা বিচাৰি উলিয়াই ধ্বংস কৰিব লাগিব। বস্তুটো বিচাৰি উলিয়াবলৈ 'ডিবিয়া' নামেৰে জনাজাত শ্বেমানসকলে আত্মাক প্ৰশ্ন কৰে আৰু ইয়াক ইয়ি-উৱা ক'ত অৱস্থিত সেই কথা প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিবলৈ আচাৰ-অনুষ্ঠান কৰে।^২

নাইজেৰিয়ান লেখিকা চিনুৱা আচেবেৰ থিংছ ফ'ল এপাৰ্ট উপন্যাসখনত এটা অগবাঞ্জে শিশু আৰু তেওঁৰ ইয়ি-উৱাৰ সৈতে জড়িত এটা বিশদ উপকথা সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে।^৩