অনঙ্গৰঙ্গ

অনঙ্গৰঙ্গ (अनंगरंग) বা কমলেধিপ্লৱ (कमलेधिप्लव) হ'ল পঞ্চদশ নাইবা ষোড়শ শতিকাত কল্যাণ মল্লাই ৰচনা কৰা সংস্কৃত ভাষা গ্ৰন্থ।^১২ পাণ্ডুলিপিখনৰ অনুবাদকসকলে কয় যে, ইয়াৰ উদ্দেশ্য কেৱল স্বামী-স্ত্ৰীৰ বিচ্ছেদ ৰোধ কৰা, অবাধ্যতাক উৎসাহিত কৰা নহয়।^৩

আহমেদ খান লোডীৰ পুত্ৰ লাদ খানৰ আমোদৰ বাবে কবিয়ে এই গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰিছিল ৷ ১৪৫১ চনৰ পৰা ১৫২৬ চনলৈকে দিল্লীৰ পৰা শাসন কৰা লোডী বংশৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক আছিল৷^৪৫ এই গ্ৰন্থখনক প্ৰায়ে কামসূত্ৰৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়।

১৮৮৫ চনত ছাৰ ৰিচাৰ্ড ফ্ৰান্সিছ বাৰ্টনৰ সম্পাদনাত কাম শাস্ত্ৰ ছ'চাইটিয়ে ইংৰাজী ভাষাত অনুবাদ আৰু প্ৰকাশ কৰে।^৬৭ তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত অনুবাদৰ পাণ্ডুলিপি আৰু টোকাসমূহ তেওঁৰ পত্নী ইছাবেল বাৰ্টনে জ্বলাই দিয়ে^৮৯