বিস্ফোৰক সামগ্ৰী

বিস্ফোৰক (বা বিস্ফোৰক পদাৰ্থ) হৈছে এটা প্ৰতিক্ৰিয়াশীল দ্ৰব্য যাৰ ভিতৰত বিপুল পৰিমাণৰ সাম্ভাৱ্য শক্তি সঞ্চিত থাকে যি হঠাৎ মুক্ত হ’লে বিস্ফোৰণ ঘটি পাৰে, আৰু সাধাৰণতে পোহৰ, তাপ, শব্দ, আৰু চাপৰ উৎপত্তিৰে সৈতে সংঘটিত হয়।^১ এটা বিস্ফোৰক মাত্ৰা হৈছে পৰিমিত পৰিমাণৰ বিস্ফোৰক পদাৰ্থ, যিটো হয় কেৱল এটা উপাদানৰেই গঠিত, নহয়তো কমেও দুটা পদাৰ্থৰ সংমিশ্ৰণ।^২

বিস্ফোৰক পদাৰ্থত সঞ্চিত সম্ভাৱ্য শক্তিৰ উদাহৰণ হ’ব পাৰে:

• ৰাসায়নিক শক্তি, যেনে নাইট্ৰোগ্লিচাৰিন বা ধানগুঁই ধূলিৰ বিস্ফোৰণ^৩
• চাপযুক্ত গেছ, যেনে গেছ চিলিণ্ডাৰ, এৰ’ছ’ল কেণ, বা ফুটন্ত দ্ৰৱ্য বিস্ফ্লাৱ গেছ বিস্ফোৰণ^৪
• নিউক্লিয়াৰ শক্তি, যেনে ইউৰেনিয়াম-২৩৫ আৰু প্লুট’নিয়াম-২৩৯ নামৰ বিভাজনক্ষম আইচ’টোপ^৫

বিস্ফোৰক পদাৰ্থক সেইবোৰৰ বিস্তাৰৰ গতি অনুসৰি ভাগ কৰা হয়। যিবোৰ পদাৰ্থ বিস্ফোৰণ কৰে (ৰাসায়নিক প্ৰতিক্ৰিয়াৰ আগভাগ পদাৰ্থৰ মাজেৰে শব্দৰ গতিতকৈ বেছি গতিৰে আগবাঢ়ে) সিহঁতক “উচ্চ বিস্ফোৰক” বোলা হয়, আৰু যিবোৰ পদাৰ্থ দাহ কৰে সিহঁতক “নিম্ন বিস্ফোৰক” বোলা হয়।^৬ বিস্ফোৰক পদাৰ্থক স্পৰ্শকাতৰতাৰ আধাৰতো ভাগ কৰা হয়। যিবোৰ পদাৰ্থ অল্প তাপ বা চাপৰে সহজে বিস্ফোৰিত হয় সিহঁতক প্ৰাথমিক বিস্ফোৰক বোলে, আৰু যিবোৰ তুলনামূলকভাবে কম স্পৰ্শকাতৰ সিহঁতক দ্বিতীয়িক বা তৃতীয়িক বিস্ফোৰক বোলে।^৭

প্ৰচুৰ ধৰণৰ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ বিস্ফোৰণ কৰিব পাৰে; ইয়াৰ ভিতৰত কেৱল কেইটামানহে উদ্দেশ্যমূলকভাৱে বিস্ফোৰকৰূপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ নিৰ্মাণ কৰা হয়। বাকী পদাৰ্থসমূহ অতি বিপজ্জনক, স্পৰ্শকাতৰ, বিষাক্ত, ব্যয়বহুল, অস্থিৰ, বা অল্প সময়ত বিয়পি বা ক্ষয় হোৱা হেতুকে বিস্ফোৰকৰূপে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰে।^৮

বিপৰীতভাৱে, কিছুমান পদাৰ্থ কেৱল জ্বলনশীল বা দাহ্য হ’ব পাৰে যদি সেইবোৰ বিস্ফোৰণ নকৰি জ্বলে। যদিও এই ভেদৰেখা সদায় স্পষ্ট নহয়। কিছুমান পদাৰ্থ—ধূলি, গুঁই, গেছ, বা উৰ্দ্ধপাতীয় জৈৱিক তৰল—সাধাৰণ অৱস্থাত কেৱল দাহ্য হ’লেও নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিত বিস্ফোৰক ৰূপত কাম কৰিব পাৰে; যেনে বায়ুত বিস্তৃত ধূলিৰ কণাৰ বিস্ফোৰণ, বা আকস্মিক মুক্তি বা সঁচালিত অৱস্থাত বিস্ফোৰণ।^৯