ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ মহিলা

ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানা মহিলা হৈছে ফ্ৰেন্স গিয়ানাত বাস কৰা মহিলা। এই মহিলাসকলৰ কিছুমান ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ মেৰুণ সম্প্ৰদায়ৰ। যদিও মাতৃতান্ত্ৰিক প্ৰকৃতিৰ, ফ্ৰেন্স গিয়ানাৰ কিছুমান মেৰুণ মহিলাই এসময়ত কেৱল পুৰুষ নেতাৰ কেভিটেন বা সহায়ক বা বেছিয়া হিচাপে কাম কৰিছিল। ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ মেৰুণ মহিলাসকলৰ বাবে এটা সাধাৰণ কাম হ’ল উপকূলীয় অঞ্চলৰ বজাৰ পৰিষ্কাৰ কৰা, বিশেষকৈ চেণ্ট লৰেণ্ট আৰু কেয়েনত, যাতে তেওঁলোকে নিজৰ সন্তানক পোহপাল দিবলৈ উপাৰ্জন কৰিব পাৰে।^১ ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ জনসংখ্যাৰ ৭০% পৰ্যন্ত জনগোষ্ঠীয় গঠন কৃষ্ণাংগ, ১২% ইউৰোপীয়, ৩% ভাৰতীয়, ১০% ব্ৰাজিল আৰু ৫% বিভিন্ন এছিয়ান দেশৰ লোকৰ বংশধৰ। ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ খিলঞ্জীয়া জনসংখ্যা যেনে মেৰুন, কালিনা, অয়াৰিকুল আৰু হুয়ায়ানা জনগোষ্ঠীৰে গঠিত৷ চৰকাৰী ধৰ্ম কেথলিক, জনসংখ্যাৰ এক ক্ষুদ্ৰ অংশইহে হিন্দু আৰু ভুডু ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে৷ জনসংখ্যা এটা সংকীৰ্ণ উপকূলীয় ষ্ট্ৰিপত কেন্দ্ৰীভূত; ভিতৰৰ অংশটো প্ৰায় নিৰ্জন। যদিও চুৰিনাম আৰু ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ মেৰুণ সমাজ মেট্ৰিলিনেল, প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজনৈতিক পৰ্যায়ত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ পদবী পুৰুষে দখল কৰে। গামান (জনজাতীয় প্ৰধান) আৰু কবিতেন (গাঁৱৰ মুৰব্বী)ৰ পদ পৰম্পৰাগতভাৱে কেৱল পুৰুষ আছিল আৰু কেৱল কবিতেনৰহে মহিলা আৰু পুৰুষ সহায়ক আছিল যাক বাছিয়া বুলি জনা যায়। কিন্তু যোৱা পঞ্চাশ বছৰত চুৰিনাম আৰু ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাত মহিলাৰ ভূমিকা আৰু মৰ্যাদা ক্ৰমান্বয়ে সলনি হৈছে। স্থানীয় ৰাজনীতিত অধিক প্ৰভাৱকে ধৰি মহিলাসকলে অধিক স্বাধীনতা আৰু অধিকাৰ লাভ কৰিছে: ১৯৯৫ চনত নুকা জিলাত আৰু ১৯৯৮ চনত পৰমাকা জিলাত মহিলা কেবিনেট মন্ত্ৰী নিযুক্তি দিয়া হয়।^২.

ঘটনা প্ৰৱাহ

১৯৫০ চনৰ শেষৰ ফালে চুৰিনাম আৰু ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ ধনী উপকূলীয় অঞ্চলত মেৰুণ মহিলাসকলে কাম বিচাৰিবলৈ অসুবিধা পাইছিল। যিসকলে বহিঃৰাজ্যলৈ গৈ টকা উপাৰ্জনৰ সুযোগ পাইছিল, তেওঁলোকে সাধাৰণতে অলপ সময়ৰ বাবে গুচি গৈছিল, অতি সোনকালেই নিজৰ গৃহভূমিলৈ উভতি আহিছিল। অনুমতি অবিহনে তেওঁলোকৰ জনজাতীয় ভূখণ্ডৰ বাহিৰলৈ একেবাৰেই যাব দিয়া হোৱা নাছিল, আৰু পত্নীৰ সৈতে সেই অঞ্চলবোৰলৈ যাবলৈ মাকৰ ভাতৃৰ পৰা অনুমতিৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। যিসকল মহিলাক যাবলৈ দিয়া হৈছিল, তেওঁলোকে জনগোষ্ঠীৰ পুৰুষসকলে নিৰ্ধাৰণ কৰা নিয়ম মানি চলিব লাগিছিল। আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ নিয়মবোৰ আছিল তলত দিয়া ধৰণৰ:

• স্বামীৰ লগত উপকূলীয় অঞ্চললৈ যোৱা মহিলাসকলে স্বামীৰ সম্পূৰ্ণ অধীন হ’বলগীয়া হৈছিল।
• বিবাহিতা মহিলা হিচাপে তেওঁলোকৰ লগত সম্পৰ্ক নথকা বা স্বামীয়ে চিনি নোপোৱা পুৰুষৰ লগত সংগ দিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল।
• স্বামী অনুপস্থিত থকাৰ সময়ত পত্নীক এস্কৰ্ট অবিহনে অনুষ্ঠান বা অন্যান্য সামাজিক অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল।
• পত্নীয়ে স্বামীৰ অবিহনে অকলে যাত্ৰা কৰিব নোৱাৰিলে।
• পত্নীক স্বামীৰ প্ৰতি অসন্মানজনক আচৰণ কৰিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল।
• যদি পত্নীয়ে এই নিয়ম মানি নচলে, তেন্তে তেওঁক জন্ম গাঁৱলৈ ঘূৰাই পঠিওৱা হৈছিল।

১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে ছাৰামাকা অঞ্চলত (য'ত ঞ্জুকা অঞ্চলৰ এটা সৰু অংশও অন্তৰ্ভুক্ত) এটা কৃত্ৰিম হ্ৰদৰ সৃষ্টি হয়, যাৰ ফলত হাজাৰ হাজাৰ ছাৰামাকা আৰু ঞ্জুকা লোকে স্থানচ্যুত কৰে। এই গোটসমূহে চুৰিনামৰ ৰাজধানী পাৰামাৰিবোৰ পৰা অলপ দূৰৈত পৰনাম নামৰ ঠাইৰ ওচৰৰ "বসতি গাঁও"ত বসতি স্থাপন কৰে। পুনৰ সংস্থাপন কৰা গাঁৱৰ বহু সংখ্যক মহিলাই মিছনেৰী স্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। এই মহিলাসকলেও ছোৱালীকে ধৰি নিজৰ সন্তানক পাৰামাৰিবোত মাধ্যমিক শিক্ষা অব্যাহত ৰাখিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। পৰমাৰিবোত তেওঁলোকৰ সামগ্ৰী (শিল্প, ফল-মূল আদি)ও বিক্ৰী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। ইয়াৰ ফলত ক্ৰমান্বয়ে উপকূলীয় অঞ্চলত মেৰুণ মহিলাসকলৰ সাময়িক লগতে স্থায়ী বসতি স্থাপন হ’ল। এই গোটৰ উপৰিও আন এটা মহিলাৰ দল আছিল যিয়ে নিজৰ পত্নীৰ সৈতে স্থায়ীভাৱে পাৰমাৰিবোত বাস কৰিছিল আৰু চৰকাৰৰ বাবে বিশেষকৈ খনন আৰু ভূতাত্ত্বিক সেৱাত কাম কৰিছিল। তেওঁলোকৰ স্বামীয়ে মাহৰ পিছত মাহ ধৰি হাবিতে থাকিল, মহিলাসকলে চহৰত ল’ৰা-ছোৱালীৰ যত্ন লৈছিল, য’ত তেওঁলোকে শিক্ষা লাভ কৰিছিল।

১৯৬০ চনৰ শেষৰ পৰা ১৯৮০ চনৰ ভিতৰত মহিলাৰ স্থায়ী প্ৰব্ৰজনৰ ধাৰা এটা গঢ় লৈ উঠিছিল। চহৰত কাম কৰা বা তাত বাস কৰা আত্মীয়ৰ লগত যোগ দিয়া পুৰুষক বিয়া কৰাইছিল। ১৯৮০ চনৰ মাজভাগত চুৰিনামত গৃহযুদ্ধ আৰম্ভ হয় আৰু সেই সময়ত মেৰুণসকলে নিজৰ গাঁৱৰ পৰা পলায়ন কৰি চুবুৰীয়া ফ্ৰেন্স গিয়ানা বা পাৰামাৰিবোলৈ যায়। এই সময়ছোৱাত বহু মহিলাই প্ৰায়ে অকলে বা শিশুৰ সৈতে প্ৰব্ৰজন কৰিছিল, কিন্তু পুৰুষ নোহোৱাকৈয়ে, যাৰ ফলত অতি সোনকালেই মুক্তিৰ উত্থান ঘটিছিল।

আৰ্থ-সামাজিক ভূমিকা

ওপৰত উল্লেখ কৰা অনুসৰি ১৯৭০ চনত সৰমাকা অঞ্চলৰ বিশেষকৈ পুনৰ সংস্থাপন গাঁৱৰ মহিলাসকলে চহৰখনত নিজৰ সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কিন্তু, ১৯৭০ চনৰ মাজভাগৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বহু ঞ্জুকা মহিলাইও পাৰামাৰিবো বজাৰত বিক্ৰী কৰিবলৈ গৈছিল। আজি মহিলাসকলে পাৰামাৰিবোৰ দুখন প্ৰধান বজাৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আৰু অন্যান্য উপকূলীয় অঞ্চল যেনে আলবিনা আৰু ম’ইংগোৰ বজাৰৰ কিছু অংশ দখল কৰিছে।

চুৰিনামৰ গৃহযুদ্ধৰ সময়ত পুৰুষতকৈ মেৰুণ মহিলাৰ চলাচলৰ স্বাধীনতা বেছি আছিল। তেওঁলোকে সহজেই ফ্ৰণ্ট লাইন পাৰ হৈ যাব পাৰিছিল আৰু পাৰামাৰিবোৰ পৰা স্থল বা সাগৰৰ মাজেৰে ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানালৈ গৈ সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰিব পাৰিছিল। এই সময়ছোৱাত বহু মহিলাই পাৰামাৰিবোত ঘৰ কিনিছিল, যিটো ১৯৭০ চনৰ মাজভাগলৈকে অসম্ভৱ যেন লাগিছিল। মেৰুণ মহিলাসকলে কেৱল ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানালৈ যোৱাই নহয়, সোণৰ খনিলৈও যাত্ৰা কৰিছিল। মেৰুণ মহিলাৰ এক উল্লেখযোগ্য অংশই শিক্ষিত আছিল আৰু চৰকাৰী সংস্থা বা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানত কাম কৰিছিল। বহুতো মেৰুণ মহিলাই উপকূলীয় অঞ্চলত নিয়মিতভাৱে বা অস্থায়ীভাৱে কাম কৰে, মূলতঃ চাফাই কামত। কিন্তু পশ্চিমীয়া মানদণ্ড অনুসৰি ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ বেছিভাগ মহিলাই এতিয়াও নিবনুৱা।

সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা ফ্ৰেন্স গিয়ানাৰ মেৰুণ মহিলাসকলেও লাভ কৰা নিবনুৱাৰ সুবিধাৰ বাবে কিছু পৰিমাণে স্বাধীনতা লাভ কৰিছে। যদিও এই সুবিধাসমূহ সীমিত, তথাপিও ইয়াৰ দ্বাৰা নিবনুৱা মহিলাসকলে স্বামীৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্ভৰশীল নহ’ব পাৰে। ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ কিছুমান ৰাজনীতিবিদে দাবী কৰে যে বহু মেৰুণ মহিলাৰ কেৱল চৰকাৰী শিশু সুবিধাৰ বাবেই সন্তান জন্ম হয়।

প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজনৈতিক ভূমিকা

মেৰুণ সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজনৈতিক জীৱনত মহিলাৰ ভূমিকাৰ শেহতীয়া আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন হ’ল দুটা জনজাতীয় অঞ্চলত মহিলাক গাঁৱৰ মুখীয়াল হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছে। ১৯৯৪ চনত গ্ৰেণ্ড চেণ্টীত অনুষ্ঠিত এখন সভাত সকলো জনগোষ্ঠীয়ে মহিলাক গাঁৱৰ মুখীয়াল হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ বাবে ব্যৱস্থাটো সলনি কৰিবলৈ সন্মত হয়। ১৯৯৫ চনত নুকা জনজাতি প্ৰধানে তাপনাহোনী নদীৰ ওপৰত সমগ্ৰ ঞ্জুকা অঞ্চলৰ প্ৰথম মহিলা গাঁৱৰ মুখীয়াল নিযুক্তি দিয়ে। পৰমাকাৰ ভূখণ্ডত ১৯৯৮ চনত এনে নিযুক্তি হৈছিল। আন জনজাতীয় অঞ্চলত মহিলাক গাঁওবুঢ়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ কোনো ঘটনা জানিব পৰা হোৱা নাই। গাঁৱৰ নেতৃত্ব দিয়া মহিলাসকলে পুৰুষ গাঁৱৰ নেতাৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ সকলো কাম কৰিব নোৱাৰে। মহিলা কাৰ্যালয়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কামসমূহৰ ভিতৰত তলত উল্লেখ কৰা কামসমূহ উল্লেখ কৰিব পাৰি:

তেওঁলোকে নিজৰ গাঁৱত জনজাতি প্ৰধানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। জনজাতি প্ৰধানজনে যি আলোচনালৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়, সেই সকলো আলোচনাতে তেওঁলোকে নিজৰ গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। নিজৰ গাঁৱৰ বিবাদৰ সমাধান কৰিব লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ গাঁৱত আদালতৰ শুনানিৰ সভাপতিত্ব কৰি ন্যায়াধীশ হিচাপে কাম কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। কবিতেন মহিলাই নিজৰ পূৰ্বপুৰুষক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব নোৱাৰে, অন্ততঃ গাঁৱৰ পূৰ্বপুৰুষক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব নোৱাৰে। তেওঁলোকেও পূৰ্বপুৰুষক লিবাচন দিব নোৱাৰে - অন্ততঃ জ্যেষ্ঠ পূৰ্বপুৰুষৰ মন্দিৰত নহয়, গান ইউকা টিকি। পূৰ্বপুৰুষৰ মন্দিৰত মহিলাসকলে লিবাচন দিব নোৱাৰাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ ঋতুস্ৰাৱৰ নিষেধাজ্ঞা ৷

মহিলা গাঁও নেত্ৰীসকলৰ বিশেষ দায়িত্বৰ ভিতৰত নিজৰ গাঁৱত বা আন কোনো অনুষ্ঠানৰ সময়ত বিভিন্ন সাংগঠনিক কাম-কাজ চম্ভালিব লাগে যেতিয়া তেওঁলোকক নিজৰ গাঁৱৰ বাহিৰত সেৱাৰ বাবে অৰ্পণ কৰা হয়। গাঁৱৰ নেতাৰ মহিলা সহায়িকা বছিয়া মহিলাৰ লগতো তেওঁলোকৰ পুৰুষ সমকক্ষতকৈ অধিক ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে।