জিন্না মহিলা বিশ্ববিদ্যালয়

জিন্না মহিলা বিশ্ববিদ্যালয় (JUW) হৈছে পাকিস্তানৰ সিন্ধৰ কৰাচীত অৱস্থিত এখন ব্যক্তিগত গৱেষণা বিশ্ববিদ্যালয়।^১ ই সৰ্বমহিলা বিশ্ববিদ্যালয় আৰু দেশৰ প্ৰথমখন মহিলা বিশ্ববিদ্যালয়।

স্নাতকোত্তৰ মহাবিদ্যালয় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা ইয়াৰ পূৰ্ণাংগ বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে মৰ্যাদা ১৯৯৮ চনত সিন্ধ বিধানসভাৰদ্বাৰা উন্নীত কৰা হয়। মুখ্য বিত্তীয় এনডাউমেণ্ট আৰু পুঁজিৰ ব্যৱস্থা অঞ্জুমান-ই-ইছলাম ট্ৰাষ্টে কৰে। বিশ্ববিদ্যালয়খনে বিজ্ঞান, কলা, মানৱীয়, আৰু সাধাৰণ অধ্যয়নৰ স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ, আৰু ডক্টৰেট ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০১০ চনৰ হিচাপত এই বিশ্ববিদ্যালয়খনক এইচ ই চিৰদ্বাৰা "সাধাৰণ শ্ৰেণী"ৰ শীৰ্ষ উচ্চ শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত স্থান দিয়া হৈছিল।

প্ৰতিষ্ঠাপক

আল হাজ মৌলৱী ৰায়াজুদ্দিন আহমেদ (টি.আই) শ্বেখ ছালিম উদ্দিন চিষ্টীৰ প্ৰত্যক্ষ বংশধৰ আল হাজ মৌলৱী ৰায়াজুদ্দিন আহমেদ (তামঘা-ই-ইমতিয়াজ)ৰ জন্ম হৈছিল ১৯০৬ চনত পণ্ডিত আৰু কবিৰ চহৰ তাজ মহলত। পিতৃ-মাতৃৰ জৰিয়তে তেওঁৰ প্ৰাথমিক লালন-পালন আৰু শিক্ষাই চৰকাৰী সেৱাৰ দাসত্বত থকাৰ পিছতো তেওঁৰ মনত শিক্ষাৰ প্ৰতি প্ৰেম জগাই তুলিছিল।

পৰম্পৰাগত মূল্যবোধ আৰু গতানুগতিক চিন্তাধাৰাৰ আধিপত্য থকা যুগত নাৰী শিক্ষাৰ গুৰুত্বক স্বীকাৰ কৰা এগৰাকী দূৰদৰ্শী আছিল আলহাজ মৌলৱী ৰিয়াজুদ্দিন আহমেদ। তেওঁৰ প্ৰগতিশীল মতামত সমাজৰ নীতি-নিয়মৰ সৈতে প্ৰায়ে সংঘৰ্ষ হৈছিল যদিও তেওঁ নাৰী স্বাক্ষৰতাৰ প্ৰতি নিজৰ দায়বদ্ধতাত অটল আছিল। তেওঁ অঞ্জুমান-ই-ইছলামিয়া ট্ৰাষ্ট প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, যিয়ে কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠান স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে তেওঁ অঞ্চলটোত মুছলমান মহিলাৰ শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ ক্ষেত্ৰত আগৰণুৱা আছিল। ভাৰত বিভাজনৰ পূৰ্বে আহমেদে আগ্ৰাত মাহমুদা নেছৱান স্কুল আৰু লাইব্ৰেৰী স্থাপন কৰিছিল, যাৰ লক্ষ্য আছিল মহিলা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক শিক্ষা প্ৰদান কৰা। ১৯৪৭ চনত বিভাজনৰ পিছত তেওঁ পাকিস্তানৰ কৰাচীলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে আৰু আৰ্থিক প্ৰত্যাহ্বানৰ মাজতো তেওঁ নিজৰ শৈক্ষিক অভিযান অব্যাহত ৰাখে। নাজিমাবাদৰ প্ৰায় ১৭খন শিক্ষানুষ্ঠান জিন্না কলেজ আৰু জিন্না ইউনিভাৰ্চিটি ফৰ উইমেন প্ৰতিষ্ঠা কৰাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল আহমেদৰ নাৰী শিক্ষাৰ প্ৰতি সমৰ্পিততাৰ ফলত পাকিস্তান চকত প্ৰথমখন ছোৱালী বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হয়, যিখন বিদ্যালয় পিছলৈ নাজিমাবাদলৈ স্থানান্তৰিত হয়। তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টাক পাকিস্তান চৰকাৰে স্বীকৃতি দি তামঘা-ই-ইমতিয়াজ, দেশৰ অন্যতম সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান প্ৰদান কৰে। আহমেদৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ বৈশিষ্ট্য আছিল শিক্ষা আৰু সমাজ সংস্কাৰৰ প্ৰতি তেওঁৰ অটল দায়বদ্ধতা। তেওঁৰ অৱদানসমূহে পাকিস্তানত মহিলা সাক্ষৰতা আৰু সবলীকৰণৰ কাৰ্যক যথেষ্ট আগুৱাই লৈ গৈছিল, যাৰ ফলত ভৱিষ্যত প্ৰজন্মক অনুপ্ৰাণিত হৈ থকা এক স্থায়ী উত্তৰাধিকাৰ ৰৈ গৈছে। শৈক্ষিক প্ৰচেষ্টাৰ উপৰি আহমেদে কোৱাইদ-ই-আজম মহম্মদ আলী জিন্নাৰ নেতৃত্বৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈ মুছলিম লীগৰ অধীনত ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত আছিল। জিন্নাৰ প্ৰভাৱ আহমেদৰ ওপৰত গভীৰ আছিল আৰু আগ্ৰাত স্থাপন কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা কলেজ এখনৰ বাবে জিন্নাৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সন্মান লাভ কৰিছিল। পাকিস্তানলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ ৰাজনৈতিক সংযোগ বজাই ৰাখিছিল, বিশেষকৈ ১৯৬২ চনত নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। মৌলৱী ৰিয়াজুদ্দিন আহমেদৰ সমাজত হোৱা প্ৰভাৱক বিভিন্ন প্ৰকাশন আৰু প্ৰশংসাৰ জৰিয়তে স্মৰণ কৰা হয়, শিক্ষা আৰু সমাজসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। তেওঁৰ এই উত্তৰাধিকাৰক মহিলাৰ বাবে জিন্না বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠানে উদ্‌যাপন কৰে, যিয়ে তেওঁৰ জ্ঞানৰ পোহৰ বিয়পোৱাৰ অভিযান অব্যাহত ৰাখিছে।

গতানুগতিক চিন্তা আৰু পৰম্পৰাগত মূল্যবোধৰ সেই যুগত তেওঁ কল্পনা কৰিছিল যে নাৰী শিক্ষাৰ গুৰুত্ব সৰ্বোচ্চ। তেওঁৰ বিপ্লৱী চিন্তাধাৰাৰ লগত তেওঁৰ দিনৰ নীতি-নিয়মৰ সংঘৰ্ষ হৈছিল যদিও মহিলা সাক্ষৰতাৰ প্ৰতি তেওঁৰ দায়বদ্ধতা আৰু নিষ্ঠা কমি যোৱা নাছিল। তেওঁ অঞ্জুমান-ই-ইছলমিয়া ট্ৰাষ্টৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল যিয়ে বহু শিক্ষানুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিৰ আগজাননী দিছিল। তেওঁ একপ্ৰকাৰে এই অঞ্চলত মুছলমান মহিলা শিক্ষাৰ পথ-প্ৰদৰ্শক আছিল।

চৌহদ

জিন্না বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চৌহদটো পাঁচটা ব্লকত ভাগ কৰা হৈছে — ব্লক এ, ব্লক বি, ব্লক চি, ব্লক ডি, ব্লক ই — আৰু নামভৰ্তি বিভাগ। এই ব্লকসমূহৰ ভিতৰত আছে ৪০০ জন লোকৰ বাবে এটা প্ৰেক্ষাগৃহ, বক্তৃতাশালা, শ্ৰেণীকোঠা, পৰীক্ষাগাৰ, সংগ্ৰহালয়, অনুষদ কক্ষ আৰু আলোচনা-চক্ৰৰ পুথিভঁৰাল। বিশ্ববিদ্যালয়খন কৰাচীৰ নাজিমাবাদত অৱস্থিত।^২

বিশ্ববিদ্যালয়খনত চাৰিটা সুকীয়া অনুষদ আছে, প্ৰত্যেকেই স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীৰ এক পৰিসৰৰ কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। বিজ্ঞান অনুষদ আৰু কলা অনুষদে চাৰিবছৰীয়া স্নাতক আৰু দুবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ফাৰ্মাচী অনুষদত পাঁচবছৰীয়া স্নাতক কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হয়, য’ত ফাৰ্মাচিউটিকেল বিজ্ঞানৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়। ব্যৱসায় প্ৰশাসন আৰু বাণিজ্য অনুষদে ব্যাৱসায়িক অধ্যয়ন সামৰি লয়, চাৰিবছৰীয়া স্নাতক আৰু দুবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীৰ সৈতে।^৩

বাহ্যিক সংযোগ

• Jinnah University for Women Website
• www.facebook.com/juwofficialpage/