অস্ত্ৰ

অস্ত্ৰ হৈছে এনে কিছুমান সঁজুলি বা যন্ত্ৰ যি বাধা দিবলৈ, ভাবুকি দিবলৈ, শাৰীৰিক ক্ষতি কৰিবলৈ বা হত্যা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চিকাৰ, অপৰাধ (যেনে, হত্যা), আইন প্ৰয়োগ, আত্মৰক্ষা, যুদ্ধ, বা আত্মহত্যা আদি কাৰ্য্যকলাপৰ কাৰ্যকৰিতা আৰু কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিবলৈও অস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^১

বহল প্ৰেক্ষাপটত, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰক এনেদৰে সংজ্ঞায়িত কৰিব পাৰি— প্ৰতিদ্বন্দ্বী বা শত্ৰুৰ লক্ষ্যতকৈ কৌশলগত, বস্তুগত বা মানসিক সুবিধা লাভ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বস্তু।^২

সাধাৰণ শিল বা গ্লাছৰ বটলৰ দৰে বস্তুবোৰকো অস্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, যদিও বহুতো বস্তু সেই উদ্দেশ্যৰ বাবে স্পষ্টভাৱে ডিজাইন কৰা হয়। এইবোৰ সৰল সঁজুলিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি (যেনে, লাঠি, তৰোৱাল) জটিল আধুনিক আগ্নেয়াস্ত্ৰ, টেঙ্ক, ৰকেট, মিছাইল, নিউক্লিয়াৰ অস্ত্ৰ, ৰাসায়নিক অস্ত্ৰ, আৰু জৈৱিক অস্ত্ৰলৈকে বিস্তৃত^৩।

যিটো বস্তু সাধাৰণভাৱে অস্ত্ৰৰূপে ডিজাইন কৰা নহয়, কিন্তু পুনৰ উদ্দেশ্য, ৰূপান্তৰ বা উন্নয়ন ঘটাই যুদ্ধত ব্যৱহাৰযোগ্য কৰা হয়, সেইবোৰক অস্ত্ৰযুক্ত বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে অস্ত্ৰযুক্ত ভাইৰাছ (weaponized virus), অস্ত্ৰযুক্ত ড্ৰোন, বা অস্ত্ৰযুক্ত লেজাৰ^৪।

অস্ত্ৰৰ প্ৰকাৰ

অস্ত্ৰবোৰ প্ৰযুক্তি, লক্ষ্য, আৰু ব্যৱহাৰভিত্তিত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ হৈ থাকে:

• হস্ত নিৰ্মিত অস্ত্ৰ (Melee weapons): যেনে তৰোৱাল, মৈদা, গদা, লাঠি আদিৰ দৰে সৰল হাতত ধৰি ব্যৱহাৰ কৰা অস্ত্ৰ।
• আগ্নেয়াস্ত্ৰ (Firearms): বন্দুক, ৰাইফল, মেচিনগান আদি, যি বুলেটৰ মাধ্যমে শত্ৰুক আঘাত কৰে।
• বিস্ফোৰক (Explosives): বোমা, গ্ৰেনেড, মাইন আদি।
• ধ্বংসাত্মক অস্ত্ৰ (Weapons of Mass Destruction): নিউক্লিয়াৰ, ৰাসায়নিক, আৰু জৈৱিক অস্ত্ৰ।^৫
• দূৰ-নিয়ন্ত্ৰণযুক্ত অস্ত্ৰ: ড্ৰোন, মিছাইল, আৰু সাম্প্ৰতিক সময়ৰ লেজাৰ অস্ত্ৰ।^৬

ইতিহাস

পুৰণি যুগৰ পৰা মানুহ অস্ত্ৰৰ বিকাশ কৰিছে। প্ৰাৰম্ভিক অস্ত্ৰ আছিল শিলৰ সঁজুলি, পাছত তৰোৱাল, ধনুঢাল, বন্দুকৰ আবিষ্কাৰৰ লগে লগে আধুনিক অস্ত্ৰ বিকাশ পাইছে। বিংশ শতিকাত নিউক্লিয়াৰ অস্ত্ৰৰ বিকাশ হোৱা অৱধি মানুহে অস্ত্ৰ ব্যৱহাৰৰ মাধ্যমে বিপুল ধ্বংস সাধন কৰিছে।^৭

আইন আৰু নিয়ন্ত্ৰণ

বিশ্বজুৰি বহু দেশৰ অস্ত্ৰ-ব্যৱহাৰ, মালিকানা, আৰু নিৰ্মাণৰ ওপৰত নিয়ম-কানুন আছে। জাতিসংঘৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা আৰু চুক্তিসমূহে (যেনে Nuclear Non-Proliferation Treaty) কিছু অস্ত্ৰৰ বিস্তাৰ ৰোধ কৰিবলৈ কাম কৰে।^৮

সামাজিক আৰু নৈতিক প্ৰভাৱ

অস্ত্ৰৰ অতিৰিক্ত উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰ সমাজত হিংসা, যুদ্ধ, আৰু স্থায়ী নিৰাপত্তাহীনতা সৃষ্টি কৰে। আনহাতে, আত্মৰক্ষাৰ বাবে অস্ত্ৰ থাকাটো বহু লোকৰ মতে প্ৰয়োজনীয়। এই সন্দৰ্ভত সামাজিক আৰু নৈতিক বিতৰ্ক যুগে যুগে চলি আহিছে।^৯