অজিতা কেশকাম্বালি

অজিতা কেশকাম্বালী খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ এগৰাকী প্ৰাচীন ভাৰতীয় দাৰ্শনিক।^১ তেওঁক ভাৰতীয় বস্তুবাদৰ প্ৰথম পৰিচিত সমৰ্থক, আৰু চাৰ্বাক দৰ্শনৰ পূৰ্বসূৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ হয়তো গৌতম বুদ্ধ আৰু মহাবীৰৰ সমসাময়িক আছিল। সঘনাই লক্ষ্য কৰা হৈছে যে লোকায়ত দৰ্শনৰ মতবাদসমূহ অজিতাৰ শিক্ষাৰপৰা যথেষ্ট পৰিমাণে আহৰণ কৰা হৈছিল।

দৰ্শন

লোকায়তীসকলৰ দৰে অজিতাৰ লিপিত দিয়া শিক্ষাৰ পৰা কোনো কথাই প্ৰাপ্ত নহয়, মাথোঁ তেওঁৰ বিৰোধীসকলে খণ্ডনৰ স্বাৰ্থত কৰা কিছুমান বিক্ষিপ্ত উল্লেখৰ বাহিৰে। এইদৰে এই উল্লেখসমূহৰ প্ৰকৃতিৰ বাবে তেওঁৰ লগত জড়িত অস্পষ্ট কিংবদন্তিসমূহ পৰীক্ষা বা শোধন কৰি তেওঁৰ দৰ্শনৰ মূল কাঠামোটো উলিয়াব লগা হয়।

বৌদ্ধ উৎসৰ পৰা

বৌদ্ধ ধৰ্মৰ কিংবদন্তি অনুসৰি অজিতাই মানুহৰ চুলিৰে তৈয়াৰী কম্বল উৰিছিল (সংস্কৃতত কেশাকাম্বলীৰ অৰ্থ "চুলিৰ কম্বলৰ সৈতে"), "যাক আটাইতকৈ দুৰ্ভগীয়া বস্ত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।" ঠাণ্ডা বতৰত ঠাণ্ডা আছিল, আৰু গৰমত গৰম, দুৰ্গন্ধ আৰু অশুভ আছিল।" ^২ অজিতাৰ অৰ্থ হৈছে "অ-জিত", যাৰ অৰ্থ হ'ল তেওঁ অতি যুক্তিবাদী আছিল।^৩

প্ৰাথমিক বৌদ্ধ সূত্ৰ অনুসৰি অজিতা কেশকাম্বালিয়ে যুক্তি দিছিল যে:

দান বা বলি বা প্ৰসাদ বুলি কোনো কথা নাই। ভাল বা বেয়া কামৰ ফল নাথাকে, ভাল ফলো বেয়া ফলো নাই। এজন মানুহ চাৰিটা মৌলৰদ্বাৰা গঠিত। যেতিয়া তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে তেতিয়া তেওঁৰ মাজত থকা পাৰ্থিৱতা ঘূৰি আহে আৰু পৃথিৱীলৈ ঘূৰি আহে, তৰল পদাৰ্থ পানীলৈ, তাপ জুইলৈ, বতাহ বতাহলৈ আৰু তেওঁৰ ক্ষমতা মহাকাশলৈ যায়। পঞ্চম হিচাপে মৃতদেহটোৰ ওপৰত থকা চাৰিজন বাহকে তেওঁৰ মৃতদেহটো লৈ যায়; জ্বলি থকা মাটিত নপৰালৈকে মানুহে প্ৰশংসা কৰে, কিন্তু তাত তেওঁৰ হাড়বোৰ ম্লান কৰা হয় আৰু তেওঁৰ নৈৱেদ্যবোৰ ছাই হৈ শেষ হয়। ই মূৰ্খৰ মতবাদ, এই উপহাৰৰ কথা। ই এক শূন্য মিছা, কেৱল অসাৰ কথা, যেতিয়া মানুহে কয় যে ইয়াত লাভ আছে। মূৰ্খ আৰু জ্ঞানীসকলক শৰীৰৰ বিলুপ্তিৰ লগে লগে কাটি পেলোৱা হয়, ধ্বংস কৰা হয় আৰু মৃত্যুৰ পাছত তেওঁলোক একো নহয়।^৪

ব্ৰহ্মজল সুত্তৰ মতে অজিতাই উচ্ছেদবাদ (মৃত্যুৰ পিছত বিনাশৰ মতবাদ) আৰু তাম-জীৱম-তাম-সাৰিৰাম-বাদ (আত্মা আৰু শৰীৰৰ পৰিচয়ৰ মতবাদ)ৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল, যিয়ে চিৰন্তন আত্মাৰ পৃথক অস্তিত্বক অস্বীকাৰ কৰিছিল।^২ স্পষ্টভাৱে লোকায়তৰ উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে পোৱা এই মতবাদসমূহ সেই সময়ৰ আদৰ্শবাদী, ঈশ্বৰবাদী আৰু ধৰ্মীয় সাহিত্যত যিমানখিনি অৱজ্ঞাসূচক আৰু খণ্ডন কৰাটো প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচিত হৈছিল, সেয়া ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তাৰ আৰু হয়তো ইয়াৰ দাৰ্শনিক কৌশলগত বৈশিষ্ট্যৰ সম্ভাৱ্য প্ৰমাণ।

আধুনিক ব্যাখ্যা

আন ঠাইত অজিতাক আদি-বস্তুবাদী^৫ বুলি কোৱা ডি ডি কোছাম্বিয়ে লক্ষ্য কৰিছে^৬ যে তেওঁ "এটা সম্যক বস্তুবাদী মতবাদৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল: ভাল কাম আৰু দান-বৰঙনিৰদ্বাৰা এজন মানুহে শেষত একো লাভ কৰা নাছিল।" মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ শৰীৰটো প্ৰাথমিক উপাদানত দ্ৰৱীভূত হৈ পৰিছিল, যিয়েই নকৰক কিয়। একো বাকী নাথাকিল। ভাল আৰু বেয়া, দান আৰু মমতা এই সকলোবোৰ মানুহৰ ভাগ্যৰ লগত অপ্ৰাসংগিক আছিল।"