দৰ্জি

দৰ্জি হিন্দু আৰু মুছলমান উভয়ৰে মাজত থকা এক জাতি। মুছলমান সম্প্ৰদায়ত দৰ্জিক ইদ্ৰীছি বুলি জনা যায়।^১

ইংৰাজী "টেইলৰিং" শব্দৰ অনুবাদ দৰ্জি। ভাৰতীয় পৰম্পৰাত চিলাই কৰা কাপোৰ পিন্ধাতকৈ শৰীৰৰ ওপৰত কাপোৰ মেৰিয়াই লোৱাৰ প্ৰথা আছিল। হিন্দী আৰু উৰ্দু ভাষাত ব্যৱহৃত দৰ্জি শব্দটো পাৰ্চী ভাষাৰপৰা আহিছে।^২৩

ইতিহাস আৰু উৎপত্তি

দৰ্জি শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হিন্দী আৰু উৰ্দু ভাষাত "দৰ্জীৰ ব্যৱসায়।" দৰ্জিসকলে বাইবেল আৰু কোৰানৰ নবী ইদ্ৰিছ (হনোক)ৰপৰা ইদ্ৰিছী নাম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ পৰম্পৰা অনুসৰি ইদ্ৰিছ আছিল প্ৰথম ব্যক্তি যিয়ে চিলাই কলা শিকিছিল। ইয়াক পাৰ্চী শব্দ দাৰ্জানৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি কোৱা হয়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "চিলাই কৰা।" এইটোৱেই হৈছে অসম্পৰ্কীয় ধৰ্মৰ দ্ৰুজ শব্দৰপৰা নামৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি গ্ৰহণ কৰা সাধাৰণ মত। দিল্লীৰ চুলতানত্বৰ প্ৰাৰম্ভিক কালত দৰ্জিসকলে দক্ষিণ এছিয়াত বসতি স্থাপন কৰিছিল বুলি কোৱা হয়। ভাষিক ভিত্তিতো ইহঁত বিভক্ত, উত্তৰ ভাৰতৰ লোকসকলে উৰ্দূৰ বিভিন্ন উপভাষা^৪ কোৱাৰ বিপৰীতে পঞ্জাৱৰ লোকসকলে পাঞ্জাবী ভাষা কয়।

ভাৰতত

হিন্দু দৰ্জী

হিন্দু দৰ্জিৰ বিভিন্ন সমাৰ্থক শব্দৰ লগতে এওঁলোকৰ সম্প্ৰদায়ৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে কিংবদন্তিও আছে। কিংবদন্তিবোৰ ভাৰতীয় ৰাজ্য অনুসৰি ভিন্ন ভিন্ন হয়।

ৰাজস্থানৰ মৰুভূমি ৰাজ্যত দৰ্জিয়ে তেওঁলোকৰ বংশৰ সূত্ৰপাত হয়, তেওঁলোকৰ কিংবদন্তি নায়ক শ্ৰী পীপাজী মহাৰাজৰ পৰা,^৫ যি পিছলৈ ভাৰতত ভক্তি আন্দোলনৰ সময়ত সন্ত হৈছিল,^৬ যি মহান আধ্যাত্মিক পণ্ডিত স্বামী ৰমানন্দৰ ভক্ত আছিল।^৭ স্বামী ৰামানন্দ আছিল চতুৰ্দশ শতিকাৰ বৈষ্ণৱ ভক্তি কবি। তেওঁ উত্তৰ ভাৰতৰ গংগা অৱবাহিকাত বাস কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে এই সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে নিজৰ উৎপত্তিস্থলৰপৰা নিজৰ কৰ্মস্থলী আন চহৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰে আৰু এতিয়া সমগ্ৰ ভাৰততে এওঁলোকক পোৱা যায়।^৮

মুছলিম দৰ্জী

পাঞ্জাবী দৰ্জিয়ে হিন্দু চিম্বা জাতিৰপৰা ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰা বুলি কোৱা হয়, আৰু ইয়াৰ কেইবাটাও ভূ-বিভাজিত নাম আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ছিৰহিন্দী, দেশৱাল আৰু মুলতানি আদি। পাঞ্জাবী দৰ্জি (চিম্বা দাৰ্জি) প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে চুন্নী।^৯

ঝাৰখণ্ডৰ ইদ্ৰিছীৰ উৎপত্তি বিহাৰৰ সৈতে একে, আৰু আন্তঃবিবাহ কৰে। জনগোষ্ঠীটোৱে হিন্দী ভাষাৰ অংগী উপভাষা কয়। বেছিভাগ ইদ্ৰিছীয়ে এতিয়াও টেইলাৰিঙৰ কামত নিয়োজিত, কিন্তু বিশেষকৈ ঝাৰখণ্ডৰ বহু ইদ্ৰিছী এতিয়া কৃষক। তেওঁলোকৰ ৰীতি-নীতি আন বিহাৰী মুছলমানসকলৰ দৰেই।^১০

পাকিস্তানত

পঞ্জাৱত পাঞ্জাবী দৰ্জিসকল পূব পঞ্জাৱৰপৰা প্ৰব্ৰজনকাৰী। পঞ্জাৱৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ বহুতেই খেতিৰ কাম হাতত লৈছে, আনহাতে চহৰ অঞ্চলত থকাসকলে ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায় মুকলি কৰিছে। পাঞ্জাবী দৰ্জিয়ে নিজকে মুছলমান ৰাজপুত সম্প্ৰদায়ৰ বুলি দাবী কৰে। তেওঁলোক সম্পূৰ্ণৰূপে চুন্নী, আৰু বহুতেই গতানুগতিক দেওবন্দী সম্প্ৰদায়ৰ অন্তৰ্গত।^১১